Чырыстон къæлиндармæ гæсгæ ацы бон фæмысынц бинонтыл аудæг сыгъдæг Къниаз Петр æмæ æхсин Февронийы. Уыдон цардысты 13-æм æнусы, æмæ сæ уæдæй абонмæ цæвиттонæн хæссынц кæрæдзимæ сæ фидар ахастыты тыххæй. 2008 азæй фæстæмæ 8-æм июлы Уæрæсейы æмæ Хуссар Ирыстоны дæр нысан кæнынц Бинонты, уарзондзинад æмæ æнувыддзинады бон. Ацы боны цытæн фидар æрцыд майдан дæр. Бæрæгбоны символæн æвзæрст æрцыд урс дидинæг (ромашка). Майданы иу фарсыл ис бæрæгбоны символы ныв – урс дидинæг, æмæ иннæрдыгæй фарс та – сыгъдæг Петр æмæ Февронийы цæсгæмттæ.

Кæй зæгъын æй хъæуы, нæ республикæйы дæр бирæ ис, бирæ азты дæргъы кæрæдзи æмбаргæйæ чи цæры, ахæм æмкъæйттæ. Абон уæ базонгæ кæндзыстæм, ныр 52 азы дæргъы æнгом æмæ хъæрмудæй чи цæрынц, уыцы фæрнджын цардæмбæлттæ – Къæбысты Павел æмæ Чилæхсаты Залинæйы цардвæндагимæ.

Павелы ныййарджытæ Гарри æмæ Бабаты Елизаветæйæн уыд 8 сывæллоны – 6 лæппу æмæ 2 чызджы. Æгъдауджын мад æмæ фыд сæ бирæ цоты бафтыдтой царды раст фæндагыл. Гарри ахуырмæ æвзыгъд кæй уыд, уыцы хъуыддаг æнæрахатгæ нæ фесты Хъоцыты Бидзина (уый уыд Павелæн йæ фыды мады æфсымæр) Тыбылты Алыксандр æмæ йæ Дзæуджыхъæумæ  арвыстой ахуыргæнæджы дыууæазон курсытæм. Курсыты фæстæ Гарри Сыгъдты хъæуы йæхи хæдзары бакодта фыццаг райдиан скъола. Уый фæстæ Бидзина æмæ Алыксандры фæрцы Сыгъдты хъæуы райдиан скъолайæн сарæзтой хицæн бæстыхай. Банысан кæнын ма хъæуы уый дæр, æмæ Гарри уыцы рæстæджы кæй уыд газет «Хурзæрин»-ы æнæштатон уацхæссæг, арæх фыста уацтæ æмæ йын сæ мыхуыр кодтой газеты фæрстыл. Павел йæхæдæг дæр нæ фæразы æнæ ирон газет. У газет «Хурзæрин»-ы активон газеткæсджытæй иу.

Ныр та уæ базонгæ кæн-дзыстæм Павелы цардвæндагимæ. Æвæццæгæн, ацы дис-саджы адæймаджы нæ горæты цæрджытæн сæ фылдæр зо-нынц, куыд нæ фыдæлты æгъ-дæуттыл æмæ традицитыл хæст адæймаг, афтæ. Æз дæр æй зыдтон журналист Бестауты Ва-ляйы алæвæрдтæм гæсгæ. Фæ-лæ алчи уый нæ зоны, Павел кæй у сыгъзæрин къухты хицау дæр.

Райгуырд Чеселтгомы Сыгъдты хъæуы. 1957 азы астæуккаг ахуырад райста Цхинвалы 3-æм астæуккаг скъолайы. Уый фæстæ ахуыр кодта Ленинграды «Холодильная промышленность»-ы институты сантехникон факультеты. Институт каст фæуыны фæстæ кусын райдыдта горæт Ростовы Арæзтадон тресты сантехникон хайады мастерæй. Уыцы рæстæджы уым йемæ куыста гуырдзиаг лæг Къашибадзе Вахтъанг дæр. Уый фæстæдæр Гуры бакодта ахæм æнгæс куыстуат æмæ Павел йæ дæсныйады иттæг хорз специалист кæй уыд, уымæ гæсгæ йæ йемæ ракодта Гурмæ æмæ дзы бакуыста  цалдæр азы. Уæдмæ Цхинвалы дæр бакодтой Арæзтадон трест æмæ Павел кусынмæ рацыд уырдæм. Ам бакуыста авд азы хистæр мастерæй. Радтой йын  фатер дæр.

Советон Цæдисы рæстæджы алы корпусы ныккæнды дæр уыд сæхи артгæнæнтæ (котельная). Павел бавдæлд æмæ уыцы артгæнæнтæ районгай ахицæн кодта. Фæстæдæр уыцы арт-гæнæнтæм æрдзон газ дæр Павелы сæргълæудæй бауагътой. Фæлтæрдджын специалист кусджытæн амыдта инженерон сусæгдзинæдтæ.

Советон Цæдис куы ныппырх, уæд алцыдæр раууатмæ æрцыд. Кæй ма æндæвтой артгæнæнтæ дæр. Павел æрæмбырд кодта горæты районты артгæнæнты мотортæ æмæ сæ бафснайдта Хуссар Ирыстоны паддзахадон педагогон институты артгæнæны. Баурæдта сын хъахъхъæнджытæ дæр. Уый фæстæ та сæ бафснайдта, йæ хæдзары цур ын цы гараж уыд, уым. Кæдмæ сæ æвæрдæй дардтаид, æмæ сæ баласта Цхинвалы цæ-рæнуатон-коммуналон хæдзарады къанторæмæ. Абон дæр мотортæ кæй радта, уый тыххæй къухæрфыст (расписка) йæхимæ æвæрдæй лæууы.

Фæстæдæр кусын райдыдта завод «Эмальпровод»-ы инже-нерæй. Уæд заводы  директор уыд Мелкоев Гурам æмæ йæ уый фæхуыдта, цæмæй сын скусын кодтаид сæ артгæнæн. Павелы арæхстджын къухты кой айхъуыст æнæхъæн горæтыл æмæ йæ ныр та фæхуыдта институты уæды ректор Джиоты Георги, цæмæй уыдонæн дæр скусын кодтаид сæ артгæнæн. Фæсауæрцон хæйттæ куы кæцæй ласта æмæ куы та кæцæй. Павелы ныхæстæм гæсгæ абоны онг дæр университеты кусы уыцы артгæнæн. Къæбысы фырты арæхстджын къухты фæрцы ма сантехникæ арæзт æрцыд  Дзауы районы курорты, скъола-ин-тернаты, рынчындоны.

Павел уроктæ уагъта Цхинвалы профессионалон-техникон ахуыргæнæндоны дæр. Кæд дзы зынхъомылгæнæн ахуыргæнинæгтæ дæр уыд, уæддæр сæ алкæйы зæрдæмæ дæр фæндаг ссардта. Йæ коллеæгтæ йыл дис дæр кодтой, зæгъгæ, дæ бон куыд бацис алкæимæ дæр сæ иумæйаг æвзаг ссарын.

Къæбысты Павел Хуссар Ирыстоны у фыццаг, «РХИ-йы цæрæнуатон-коммуналон хæдзарады сгуыхт кусæг»-ы ном кæмæн радтой, уыцы адæймаг.

Ныр та æрдзурæм Павелы æмкъай Чилæхсаты Залинæйы цардвæндагыл. Райгуырд Къуернеты хъæуы. Ахуыр кодта нырма 5-æм астæуккаг скъолайы, уæд уыд богирийы.  5-æм астæуккаг скъола куы сырæзт, уæд уый баззад 8-азон скъолайæ. Уæдмæ сырæзт 7-æм скъола æмæ астæуккаг ахуырад райста  уым. Уыцы аз бацыд Хуссар Ирыстоны паддзахадон педагогон институты ирон-фæсарæйнаг факультетмæ. Нымад уыд хуыздæр студенттæй сæ иуыл. 1972 азы кусын райдыдта Цхинвалы скъола-интернаты æмæ дзы бакуыста суанг 1997 азы онг. Гуырдзиаг-ирон ныхмæлæуд куы райдыдта, уæд интернаты бæстыхайы нырма уыд хæстон лæппуты штаб, уый фæстæ та – ОМОН, æмæ уымæ гæсгæ цасдæр рæстæджы бæрц нал куыста скъола-интернат.

1997 азы Залинæ кусын райдыдта Цхинвалы 6-æм астæуккаг скъолайы ирон æвзаг æмæ литературæйы ахуыргæнæгæй æмæ абон дæр кусы уым. Ахуыргæнæджы стаж ын ис 50 азы. Уал азы дæргъы йæ зонындзинæдтæ цал æмæ цал ахуыргæнинагæн бацамыдта, уыдон бирæ сты. Йæ хорз кухæй йын лæвæрд æрцыд «РХИ-йы сгуыхт ахуыргæнæг»-ы ном.

Павелы куы афарстон, зæ-гъын, Залинæимæ кæм базонгæ стут, уæд мын афтæ радзырдта: «Педагогон институты сантехникон куыстытæ кодтон. Залинæ-йы фыд Алыксандр уыцы рæстæджы куыста уæлдæр уагдоны комендантæй æмæ йемæ ба-зонгæ дæн. Тынг схæлар стæм кæд мæнæй хистæр уыд, уæддæр. Уыцы рæстæджы Залинæ дæр ахуыр кодта ацы институты æмæ кæрæдзийы зыдтам. Иудзырдæй, кæрæдзийы зæрдæмæ фæцыдыстæм æмæ аскъуыддзаг кодтам нæ цард баиу кæнын. Уыимæ йæ фыды зæрдæмæ дæр тынг цыдтæн. 1972 азы августы мæйы нæ хиуæттæм фæдзырдтам æмæ нæ цард баиу кодтам. Уæдæй рацыд 52 азы æмæ цæрæм хъæрмудæй. Кæд кæрæдзимæ истæуыл фæхъыг вæййæм, уæддæр æй сабырæй аскъуыддзаг кæнæм. Нæ хæдзарæй хъæр ныхас никуы райхъуыст».

Дыууæ уарзæгой æмкъайæн зæнæгæй рацыд дыууæ лæппу æмæ иу чызг. Æртæ дæр ссардтой сæ амæндтæ. Хъыгагæн, сæ хистæр фырт Руслан 2019 азы цæрынхъуагæй цардæй ахицæн. 2014-2015 азты уыд Украинæйы æмæ уырдыгæй æрцыд цæфтæй æмæ нал ссæрæн. Баззад ын дыууæ сывæллоны – чызг æмæ лæппу. Дыууæ дæр каст фесты уæлдæр ахуыртæ. Йæ идæдз Гаджиты Оксанæ кусы РХИ-йы Генералон прокуратурæйы.

Сæ чызг Ирæ цæры Дзæуджыхъæуы. Уый та у бухгалтер.  Йæ цардæмбал Гуыцмæзты Люд-вигимæ сын ис æртæ фырты. Хистæр лæппу ахуыр кæны Санкт-Петербурджы Бастдзинады æфсæддон академийы. Астæуккаг лæппу та ахуыр кæны нæхи университеты. Кæстæр нырма скъоладзау у. Сæ кæстæр лæппу Гарри (сæвæрдтой йыл йæ дадайы ном) кусы РХИ-йы Хъахъхъæнынады министры хæдивæгæй. Уымæн дæр йæ цардæмбал Цхуырбаты Аленæимæ ис æртæ сывæллоны – иу лæппу æмæ дыууæ чызджы. Лæппу ахуыр кæны Санкт-Петербурджы æфсæддон космикон академийы. Чызджытæ нырма сты скъоладзаутæ.

Бадынц мæ разы дыууæ цардæмбалы æмæ мын дзурынц сæ цардвæндаджы хабæрттæ. Æмæ семæ ныхас кæнынæй не ‘фсæдын. Сæ иуæй иннæ уæздандæр, сæ иуæй иннæ куырыхондæр æмæ хиуылхæцгæдæр.

«Залинæимæ 6-æм скъолайы иумæ кусæм бирæ азты дæргъы. Куыд коллегæ æмæ куыд адæймаг, афтæ дæр у тынг хорз адæймаг. Фæлтæрдджын ахуыргæнæгмæ ис тынг бирæ зонындзинæдтæ. Бирæ йæ уарзынц куыд йæ ахуыргæнинæгтæ, афтæ йæ коллегæтæ дæр. Куырыхон хистæрæй нын басгуыхт. Никуы никæйы фæхъыг кодта. Тынг хорз ахаст ын ис ныййарджытимæ дæр.  Йæ бирæ зонындзинæдтæ не ‘вгъау кæны йæ коллегæтæн. Æхцондзинад исы искæмæн хорздзинад саразынæй», – банысан кодта Залинæйы коллегæ, РХИ-йы сгуыхт ахуыргæнæг Дыгъуызты Лианæ.

Павел æмæ Залинæ хæларæй цæрынц сæ сыхæгтимæ дæр. «Сыгъзæрин адæм нæ сыхы стыр ныфс сты.  Исты фарстатæ нæм куы сæвзæры, уæддæр уымæ бахатæм æмæ нын зонд бацамоны. Тынг куырыхон адæймаг у. Фынгты рæстæджы æгъдаудæттæг. Залинæ у  фæлмæнзæрдæ сылгоймаг, йæ хъæрæй ныхас ын никуы ничи фехъуыста. Дæ фарсмæ æрбалæудзæн тыхст рæстæджы æмæ дын йе ‘ххуысы хай бакæндзæн. Иудзырдæй, тынг хорз адæм сты. Сыхбæстæ сын тынг кад кæнынц иууылдæр. Схъомыл кодтой хорз хъæбултæ æмæ хъæбулы хъæбултæ», – загъта сæ сыхаг Плиты Виолеттæ.

«Тынг æгъдауджын æмæ лæггадгæнаг бинонтæ сты. Цины дæр æмæ хъыджы фынгты рæстæджы дæр Павел вæййы кувæг. Дыууæ цардæмбалы цыфæнды хъуыддаджы дæр сты нæ зондамонджытæ. Иу уæлдай ныхас сæ никуы фехъусдзынæ, ахæм æгъдауджын æмæ кадджын адæймæгтæ сты. Цæвиттойнаг нын сты сæ алы хъуыддагæй дæр. Цард ахæм адæймæгтæй фидауы», –  загътой  сæ иннæ сыхæгтæ  Кокойты Беллæ æмæ Плиты Дзерассæ.

Арфæ сын кæнæм  бинонты æмæ уарзондзинады боны цытæн. Нæ цæст сын бауарздзæн царды æппæт хæрзиуджытæ. Æнæнизæй нын бирæ фæцæрут!

ДЖИОТЫ Екатеринæ

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте, как обрабатываются ваши данные комментариев.