Nog adres

Кæронмæ не 'нкъарын мæ сæрибардзинад

Ныртæккæ мах цы лæппуйы кой кæндзыстæм, уый хъуамæ ма бахъыгдардтаиккой гуырдзиаг националисттæ. Кæд гуыргæ Ирыстоны ракодта, ам рæзт æмæ хъомыл кодта, уæддæр гуырдзиаг мыггаг кæй хаста, æрмæст сын уый тыххæй уæддæр нæ уыд бар уымæн йе ’взонджы дугæй 9 азы адавын. Фæлæ алы адæймаг дæр, æвæццæгæн, йæ райгуырдæй цавæрдæр ныхфыст рахæссы. Алкæмæн дæр йæхи амонд, йæхи хъысмæт вæййы...
Тъурашвили Барис райгуырд æмæ схъомыл Цхинвалы, каст фæци 5-æм астæуккаг скъола, ахуыр адарддæр кодта хъæууонхæдзарадон техникумы бухгалтерон хайады.
Барисæн йæ фыд раджы фæзиан. Йæ дада æмæ баба та Тбилисы цардысты. Хатт-иу сæм ацыд уазæгуаты. Уым базонгæ йæ цардæмбалимæ дæр. Ирон мыггаг — Плитæй кæй уыд, фылдæр йæ зæрдæмæ уымæн фæцыдис «Æцæг фæстагмæ куыд рабæрæг, афтæмæй мыггаг цы хаста, æндæр æм ирондзинадæй æппындæр ницы уыд. Нæ федтон, куыд райгуырд æмæ рæзт мæ чызг. Фараст азы дæргъы фембæлдыстæм æрмæстдæр дыууæ хатты. Фыццаг хатт æй федтон фондзаздзыдæй. 2007 азы мæ куы æрцахстой Тбилисы, уæд дæр мæ цардæмбалмæ кæнынмæ цыдтæн. Фыццаг ницы зыдтон, цæй тыххæй мæ æрцахстой, ничи мын ницы æмбарын кодта», — дзуры Барис.
Гуырдзыстоны адæмы раз цы фæрæдыд, уый Тъурашвили базыдта тæрхоны процессы рæстæджы. Куыд нын радзырдта, афтæмæй-иу æм æрвылбон дæр æрбакодтой цавæрдæр адæмы. Уыдон фæдагурджыты фарстæн «Ацы лæппу уыд?» лæвæрдтой развæлгъау цæттæ дзуапп: «Уый уыд!». О, фæлæ конкретонæй не ’мбарын кодтой, сæрмагондæй аххосджын цы хъуыддаджы уыд. Боныфæстагмæ раргом кодтой сæ фæнд. «Хъуамæ æмгуыст кæнай Гуырдзыстоны сæрмагонд службæтимæ». 21 — аздзыд лæппу æнæгуырысхойæ цæхгæр «нæ» загъта. Æмæ йын уыцы иу ныхас слæууыд йæ царды сæрибардзинадæй 9 азы.
«Цалынмæ мæ не ’рцахстой, уæдмæ уыдон зыдтой, æз Хуссар Ирыстоны хъахъхъæнынады министрады сæрмагонд нысаниуæджы хайы кусæг кæй дæн. Уымæ гæсгæ сæ бафæндыд, цæмæй семæ кусон, хъавыдысты мæ балхæнынмæ, Ирыстоны ныхмæ исты фыдракæндон акттæ аразынмæ куы хъавыдаиккой, уæд сын цæмæй æххуыс кодтаин.
Куы нæ сын сразы дæн, уæд мæ æвиппайды фæаххосджын кодтой цалдæр фыдракæнды, уыдон нымæцы адæймаджы адавыны хъуыддаджы дæр. Аххосджын мæ кодтой цавæрдæр Гуырдзыстоны парламенты депутаты адавыны хъуыддаджы, хъусгæ дæр æй никуы фæкодтон. Тæрхондоны вердикт уыд 27 азы», — мысы Барис.
Ницыгæнæг кæй у Тъурашвили Барис, уый сбæлвырд кæнын сæ бон нæ бацис æртæ адвокатæн дæр. Иу адвокат æцæг æгъдауæй закъоны фæлгæтты бæргæ фæлвæрдта бамбарын кæнын, ома, Тъурашвили кæд æцæг аххосджын у, уæд фыдракæнды бынаты цæуылнæ ссардтой исты æвдисæнтæ æмæ факттæ, уыцы нымæцы, кæм сты æнгуылдзты нысæнттæ æмæ афтæ дарддæр.
Ахæстоны бадгæйæ Барисæн фехæлд йæ бинонты цард — ахицæн йæ цардæмбалæй. Дзуры, йæхи фæндон кæй уыд, зæгъгæ, уымæн æмæ 27 азы ахæстоны бадыны фæстæ цы хъуамæ уыдаид, цæмæй сын ныфс бавæрдтаид бинонтæн. Уыцы хъуыдытæ йæ бинойнагæн куы бамбарын кодта, уæд уый дæр æнцонтæй сразы ахицæн кæныныл.
Тъурашвили Барисы ахæстоны цард æппындæр ницæмæй хицæн кодта иннæ ахстыты цардæй. Иу ахæстон ивта иннæмæй. Ног фембæлдтытæ, ног зонгæтæ, алкæмæн дæр уыцы иу зæрдæйыуаг. «Арæх-иу хъуыды кодтон царды мидисыл. Куыд цæрæгойæн æнæ сæрибар, æнæ тыгъдад цæрын зын у, уæд уæлдайдæр та адæймагæн. Æнæ райгуырæн къуым, æнæ фыдæлты уæзæг зын у цæрын искуы, æмæ уæлдайдæр та — ахстæй», — зæгъы Барис.
Мæй иу хатт-иу Барисмæ ныццыд йæ мад. Цыбыр фембæлдтыты рæстæджы цæуыл дзырдтаиккой, уый дæр-иу нал рæхстысты. 2008 азы Хуссар Ирыстоны августы цауты рæстæджы Гуырдзыстоны ахæстоны дæр тынг æндыгъд уавæр уыд. «Хæст куыддæр райдыдта, афтæ мæ ныппæрстой карцеры, цыран арвыстон 20 боны. Цæмæй тарстысты — нæ зонын. Æвæццæгæн, афтæ æнхъæлдтой, ныр ирон лæппутæ суанг Гуырдзыстонмæ æрцæудзысты æмæ ахæстæттæй ирон лæппуты уадзын райдайдзысты. Фæстæдæр нæ хæдбардзинад банымайыны хабар куы фехъуыстон, уæд мæ цинæн кæрон нал уыд», — мысы Барис.
Гуырдзыстоны хицауады режим фæстаг азты арæх раив-баив кодта, цалдæр хатт уыд амнисти дæр. Уырдæм-иу бахаудысты, бирæ азты фæбадыны тæрхон кæмæн рахастæуыд, ахæмтæ дæр. Мах фарстæн «Ды никуы бахаудтæ Гуырдзыстоны амнистимæ, никуы дын фæкъаддæр кодтой де ’мгъуыд?» Тъурашвили Барис ахæм дзуапп радта: «Фæкъаддæр-иу мын кодтой ме ’мгъуыд, фæлæ та-иу æнæ исты аххосаг бамбарын кæнгæйæ, цыбыр рæстæджы фæстæ не статьятæм ногæй бафтыд æмгъуыд. Цы сæ фæндыд, уый арæзтой. Мæ уавæр зын уыд, зыдтон æй, Хуссар Ирыстоны хицауад бадзырдтæ уадзы, фæлæ Гуырдзыстоны фарс цæхгæр „нæ“ кæй дзуры мах баивыныл, уый мын мæ ныфс бынтондæр асаста. Нæ мæ уырныдта æмæ мæ ахæсты æмгъуыд кæронмæ куы бахæццæ уа, уæддæр мæ ссæрибар кæндзысты», — дзуры Барис.
«Иннæ æртæ ссæрибаргонд ирон лæппуимæ мæ ахæстоны царды рæстæджы никуы фембæлдтæн, никуы дæр уыдон тыххæй исты фехъуыстон. Базонгæ стæм, Абхазæй нæ Цхинвалмæ куы ластой, уæд фæндагыл», — загъта ма Барис.
Цалынмæ йæ не ссæрибар кодтой, уæдмæ йæ æртæ боны раздæр ракодтой Кутаисы ахæстонмæ. Æрбацыд æм ахæстоны сæргълæууæг æмæ йын загъта, цæмæй йæхи сцæттæ кæна. Барис фыццаг ахъуыды кодта, ома, уый у хуымæтæг басгæрст. Фæлæ йын уыдон цъус фæстæ фехъусын кодтой, æндæр ахæстонмæ йæ кæй кæнынц. "Фиппайдтон æй, хæдзармæ кæй цæуын, фæлæ мæ уырнгæ нæ кодта. Кутаисмæ æрбахæццæ стæм æмбисæхсæв, уым мын мæ къух æрфыссын кодтой гуырдзиаг президенты номыл куырдиатыл. Дыккаг бон абхазаг-гуырдзиаг арæныл куы уыдыстæм, уæд мæ бауырныдта, ныр кæй ссæрибар уыдзынæн.
Лæппу кæронмæ нæма æнкъары, сæрибар кæй у, йæ бон кæй у ныридæгæн йæ рæсугъд фидæн аразын. Дзуры, зæгъгæ, йæ нырма хъæуы куыст ссарын, къахыл слæууын, уый фæстæ та бинонтæ æркæнын.
Барисмæ кæсгæйæ зын бауырнæн у, уый уал азы ахæстоны зынвадаты кæй арвыста. Хурау худгæ цæсгомыл ницы фæлм баззад, цыма йæ æрыгон уд æппындæр ницы хъизæмæрттæ бавзæрста, уыйау. Ног цардмæ фæндараст у, Барис!

УАЗÆГТЫ Марфа