Nog adres

МЫСÆМ ÆМÆ СÆ МЫСДЗЫСТÆМ

Уыдысты дыууадæс -
Ирыстонæн дуаргæс.
Дыууадæс зынгхуысты…
Дыууадæс æлгъысты…
Дыууадæс!
Хъазиты Мелитон

Ереды трагеди Ирыстоны историйы иннæ трагедитау баззад уæззау мысинагæй. Ирыстоныл цы бирæ уæззау хабæрттæ æрцыд, уыдонæй иу у ацы трагеди. 25 азы размæ нæ цардхъом бæлццæттæ Ереды хъæуы баисты фыдхор знæгты амæттаг. Трагедийы амæттæгты рухс ном арыны цытæн Республикæйы къухдариуæгад сорганизаци кодта мысæн мадзæлттæ.
Республикæ Хуссар Ирыстоны Президент Тыбылты Леонид знон фембæлд ацы трагедийы амæттæгты хиуæттимæ. Фембæлды хайад райстой Хицауады Сæрдары хæдивæг Пухаты Эрик æмæ Цхинвалы районы администрацийы сæргълæууæг Плиты Алан. Бæстæйы сæргълæууæджы ныхæстæм гæсгæ, уæззау у, ахæм рæстæджы ныхас цæмæй райдайай, уый. Уыцы бон, зæгъгæ, нæ зæрдæты баззайдзæн уæззау мысинагæй.
«Ахæм мæлæт зын æмæ уæззау у æмæ адæймагыл уæззау фæд ныууадзы», - банысан кодта Тыбылты Леонид. Уый хорзыл банымадта æрвылаз дæр ацы бон трагедийы амæттæгты рухс ном кæй мысæм, уый æмæ банысан кодта, зæгъгæ, уымæй нæ ничи æмæ ницы рох кæны.

Тыбылты Леонид трагедийы хиуæттæн куыд баныфсæвæрдта, уымæ гæсгæ ноджы фылдæр хъусдард здæхт æрцæудзæн трагедийы амæттæгты хиуæтты проблемæтæм æмæ æмткæй сæ иумæйаг уæлмæрды ма кæд исты аразын хъæуы хиуæтты фæндонмæ гæсгæ, уæд уымæ дæр.
Бæстæйы сæргълæууæг лæмбынæг базонгæ трагедийы амæттæгты хиуæтты мысинæг-тимæ, уыцы нымæцы сæ проблемæтимæ. Уыдон ма раразмæ кодтой фæндондзинад, цæмæй ацы трагедийы амæттæгты номыл цырт æвæрд æрцæуа. Бæстæйы сæргълæууæг куыд банысан кодта, уымæ гæсгæ Ирыстоны æдзард хъайтарты номыл цы Мемориалон комплекс арæзт цæуы, уым сæрмагонд бынат уыдзæн Ереды трагедийы амæттæгтæн дæр.
Трагедийы амæттæгты хиуæтты номæй Дыгъуызты Лианæ бузныг загъта бæстæйы сæргълæууæгæн. Банысан кодта, зæгъгæ, цалынмæ цæрæм, уæдмæ сæ нæмттæ рох нæ уы-дзысты. Бузныджы ныхæстæ ма загъта Хуссар Ирыстоны адæмæн, кæй мысынц æмæ кад кæнынц ацы трагедийы амæттæгтæн.
Президент Тыбылты Леонид трагедийы амæттæгты хиуæттæн бакодта зæрдылдарæн лæвæрттæ æмæ сын дарддæр та балцæгтæ лæвæрд æрцæудзæн хосгæнæн-æнæнизгæнæн центр «Нагутни»-мæ.

***
Згъудеры уæлмæрды Ереды трагедийы амæттæгты иумæйаг цырты цурмæ æрæмбырд бирæ адæм. Цырты раз Президент Тыбылты Леониды номæй æвæрд æрцыд венок. Дарддæр Хицауады Сæрдар Хъуылымбегты Доменти, Парламенты Сæрдар Бибылты Анатоли, ми-нистртæ, уагдæтты сæргълæуджытæ, æмбæстæгтæ сæвæрдтой дидинджытæ.
Хъынцъымы митинг гом кæнгæйæ, Цхинвалы администрацийы сæргълæууæг Плиты Алан банысан кодта, нæ сыхæгты фашистон миты руаджы нын 18 март кæй ссис радон трагедийы мысæн бон.
Бæстæйы сæргълæууæг Тыбылты Леонид йæ раныхасы банысан кодта, нæ бæстæйы ног историйы кæй ис бирæ трагикон цаутæ, уыдонмæ хауы Ереды трагеди дæр.
«Ацы трагеди куы æрцыд, уæд Хуссар Ирыстон хъахъхъæд нæ уыд йæ стратегион партнер Уæрæсейæ. Æмæ ныл Гуырдзыстон алырдыгæй æвзæрста йæ тых. Уыцы тыхы амæттаг баисты, сæ хæдзæрттæм цы ирон лæппутæ цыдысты, уыдон. Уæдæй 25 азы рацыд, фæлæ сæ хиуæттæ абон дæр хъынцъым кæнынц, мысынц се 'ввахс адæмы. Республикæйы къухдариуæгады номæй сын ныллæг мæ сæрæй кувын, ахæм хабар кæй æрцыд, уый тыххæй. Уымæн æмæ мах хъуамæ бæрнджын уæм алы æрцæугæ хабарæн дæр», - дзырдта Тыбылты Леонид.
Бузныг загъта, мысæн мадзалмæ чи æрбацыд, уыдонæн, хъуамæ, зæгъгæ, сæ хиуæтты фарсмæ лæууæм æмæ сын сæ къух рог кæнæм.
Дарддæр Президент Тыбылты Леонид æрдзырдта Уæрæсейы стратегион архайды тыххæй, уый, зæгъгæ, бахъахъхъæдта Ирыстоны Гуырдзыстоны куынæгкæнынадæй. «Ирыстон рæсугъд æмæ зынаргъ у. Дæргъвæтин тохты рæстæджы мах фесæфтам нæ хоты, не 'фсымæрты, нæ мад, нæ фыдты. Уымæн нын у зынаргъ фыдыуæзæг.
Ацы бон 18 марты иу азы размæ мах Уæрæсейы Федерациимæ бафыстам Стыр Бадзырд. Дарддæр уый фæдыл кусынц кусæгон къорд-тæ, цæмæй хъахъхъæнынады фæ-дыл фарстатæ æрцæуой æххæст. Уый фæстæ Бадзырд æгасæй æххæст æрцæудзæн æмæ йæ тыхы куы бацæуа, уæд нæ бон у зæгъæм, нæ бæстæйы уæвынад æмæ хъахъхъæнынад Уæрæсе йæхимæ кæй райста.
Мах хъуамæ хъуыды кæнæм нæ фидæны фæлтæрыл, цæмæй мауал æмбырд кæнæм ахæм хабæртты фæдыл. Æмæ цæмæй нæ сомбон уа рæсугъд, уый фæдыл нæ хъуыддæгтæ Стыр Уæрæсеимæ бæттæм», - дзырдта Тыбылты Леонид.
Уый, зæгъгæ, уымæн аразæм, æмæ нæ хуссайраг тыхæйисджытæ цæмæй макуыуал бауæндой æмæ сисой сæ къух, цы зæххыл цæрæм, уый цæрджытæм. Дарддæр бæстæйы сæргълæууæг куыд банысан кодта, уымæ гæсгæ нæ дарддæры хъуыдытæ сты нæ сомбоны царды тыххæй. Уыдонæй иу у кæрæдзи фарсмæ хъуамæ уæм æмзондæй, æмвæндонæй.
«Цы фæндаг равзæрстам, ууыл цæуæм сæрибарæй сæрибар бæстæйы, кæцы хуыйны Хуссар Ирыстон», - банысан кодта бæстæйы сæргълæууæг.
Абон, зæгъгæ, кæй мысæм, нæ бæстæйы сæрвæлтау йæхи нывондæн чи æрхаста, уыдон дæр бæстæйы сæрибардзинады сæрыл фæхъуыдысты æмæ уыдон куыд фæндыд, афтæ нæ цард хъуамæ акæнæм.
Бахатыд æрæмбырдуæвджытæм, цæмæй æмырæй алæугæ-йæ ссарой, не 'хсæн чи нал ис, уыдоны рухс нæмттæ.
Ереды трагедийы амæттаг Ды-гъуызты Важайы 'фсымæр Никъала трагедийы амæттæгты хиуæтты номæй бузныджы ныхæстæ загъта Республикæйы къухдариуæгадæн, æппæт æрæмбырдуæвджытæн. Цыбыртæй радзырдта трагедийы истори, куыд сæ агуырдтой æмæ сæ цы уавæрты ссардтой, уыдон.
Мадзалы рæстæджы Сатихъары астæуккаг скъолайы ахуыргæнинæгтæ бакастысты æмдзæвгæтæ. Нæ горæты æхсæзæм астæуккаг скъолайы ахуыргæнинæгтæ та бакастысты фыссæг Хъазиты Мелитоны фыст поэмæ Ереды трагедийыл «Уыдысты дыууадæс».

КЪÆБУЛТЫ М.