Nog adres

Гассеты Ибрагим: «Хъахъхъæнынады хаххыл уæлæмхас сразыдзинад цæттæ кæныны фæдыл кусæгон къордæй Тасойты Димитр йæхи кæй ссæрибар кодта, уый серьезон къахдзæф нæу»

Гассеты Ибрагим: «Хъахъхъæнынады хаххыл уæлæмхас сразыдзинад цæттæ кæныны фæдыл кусæгон къордæй Тасойты Димитр йæхи кæй ссæрибар кодта, уый серьезон къахдзæф нæу»

4-æм февралы Уæрæсеимæ Æмцæдисад æмæ интеграцийы тыххæй Бадзырды фæлгæтты уæлæмхас сразыдзинæдтæ цæттæ кæныны фарстаты фæдыл РХИ-йы Президенты Администрацийы æмбырды рæстæджы Парламенты вице-спикер Тасойты Димитр фехъусын кодта, йæхи кæй сæрибар кæны хъахъхъæнынады фадыджы сразыдзинад цæттæ кæныны фæдыл кусæгон къордæй. Тасойты Димитр йæ фæндон бамбарын кодта сразыдзинады æмгъуыдтæ фехалынæй æмæ уыцы хъуыддаджы фæаххосджын кодта Президенты Администрацийы.
Уый тыххæй ИА «Рес»-æн комментари сарæзта Хъахъхъæнынады министры хæстæ æххæстгæнæг Гассеты Ибрагим.

— Тасойты Димитры хъусынгæнинаг æмæ хи ссæрибар кæнын у ницы аразыны тыххæй бæрндзинадæй ацæуыны бафæлвæрд. Сразыдзинады проектыл куыстой Хъахъхъæнынады министрады кусæгон къорд. Ацы кусæгон къорды Парламентæй минæвар уыд профилон парламентон комитеты сæргълæууæг Тасойты Димитр.
Зæрдыл æрлæууыны тыххæй зæгъдзынæн уый, æмæ сразыдзинады кусæгон проект мах райстам нæ коллегæтæй — Уæрæсейы Хъахъхъæнынады министрадæй æрмæстдæр 2015 азы 23 ноябры. Уæдæй фæстæмæ сразыдзинады фæдыл райдыдта активон куыст.
Уыцы бон проект лæвæрд æрцыд Тасойты Димитрмæ. Фæлæ уымæй иунæг фæндон æрбацыд æрмæстдæр 12 январы, дыууæ мæйы бæрц куы рацыд, уæд. Кусæгон къорд æй нæ бахынцыдта, уымæн æмæ уый ницы хуызы хауд сразыдзинады проектмæ. Куыд закъондæттæг органы уæнг, афтæ Тасойты Димитр хъуамæ зона, Хуссар Ирыстоны бархионты кæнæ хæстон архайдтыты хайадисджыты статус сбæрæг кæнын Парламенты хæс кæй у. Уыимæ иумæ ма ацы фарст сразыдзинадмæ нæ хауы. Афтæмæй кусæгон къорды Тасойты Димитры уæвынад ницы пайда æрхаста. Уыимæ иумæ, ахæм ахсджиаг документыл куыстмæ бæрндзинадимæ æрæвналыны бæсты уый фехъусын кодта деструктурон позици æмæ процессы рæстæджы алыгъуызон цъыфкалæн кодта Хъахъхъæнынады министрадыл æмæ æххæстгæнæг хицауиуæгадыл.
Æвзæры ахæм хъуыды, зæгъгæ, уымæн райдианы йæ нысан уыд хицауиуæгады къабæзты ’хсæн конфронтаци сцырын кæнын.
— О, фæлæ Тасойты Димитр фидарæй зæгъы, зæгъгæ, йæ ницæмæ дардтой æмæ йæ кусæгон къорды рабадтытæм нæ хуыдтой.
— Ахæм хъусынгæнинæгтæн комментари аразын мæнæн вазыгджын у, уымæн æмæ уыдон раст не сты. Сразыдзинады уæрæсейаг проект, кæцы Хъахъхъæнынады министрадмæ æрбацыд 23 ноябры, Тасойты Димитрмæ лæвæрд æрцыд уыцы бон. Дыууæ боны фæстæ, 25 ноябры, Цхинвалы уыд Уæрæсе æмæ Хуссар Ирыстоны Æдасдзинæдты Советты æмбырд, цыран уынаффæ цыд тыхон хаххы æппæт сразыдзинæдтыл. Уыцы æмбырды уыд Тасойы фырт дæр, фæлæ ам дæр ницы фæндæттæ æмæ хъуыдытæ загъта. 4-æм декабры Хъахъхъæнынады министрад Тасойы фыртмæ арвыста сразыдзинады хуссарирыстойнаг вариант (исх.№ 582 04.12.2015). 22 декабры Уæрæсейаг Фарсæй Республикæ Хуссар Ирыстоны Хъахъхъæнынады министрадмæ æрцыд уæрæсейаг коллегæты уæлæмхас бакуыстгонд документы вариант. Уыцы бон Хъахъхъæнынады министрад уый æрвыста Парламенты спикер Бибылты Анатолимæ (исх. № 610 22.12. 2015). 30 декабры Сразыдзинады проекты фæдыл Хуссарирыстойнаг Фарсы фæндæттæ Республикæ Хуссар Ирыстоны Хъахъхъæнынады министрад арвыста Бибылты Анатолимæ (исх. № 643 30.12.2015). Хъахъхъæнынады раздæры министр Валери Яхновец абон мемæ телефоны дзургæйæ, ноджы иу хатт бафидар кодта, зæгъгæ, сæрмагондæй йæхæдæг бирæ хæттыты фæхуыдта Тасойты Димитры кусæгон къорды æмбырдтæм. Фæлæ цахæмдæр аххосæгтæм гæсгæ, Тасойы фырт ацы фæхуындтæ ницæмæ дардта.
Куыд уынут, афтæмæй сразыдзинадыл кусынмæ Парламент конд цыд æххæст бæрцæй, фæлæ ма йæ фæл-хат кæнын, Парламенты профилон комитетæй мах ницы рæстмæ фæндæттæ райстам.
— Куыд аргъ кæныс Тасойты Димитры хъусынгæнинагæн, зæгъгæ, сразыдзинады хуссарирыстойнаг вариант цæттæ не ’рцыд, æнæмæт куыст ыл кæй кодтой, уый аххосагæй?
— Хъахъхъæнынады хаххы фæдыл сразыдзинады хуссарирыстойнаг вариант куыстгонд æрцыд æмæ йæ Хъахъхъæнынады министрад арвыста Тасойты Димитрмæ 4-æм декабры № 582 фыстæджы. Цы документтæ йæм цæуы, кæд уыдон нæ кæсы, уæд адæмы дызæрдыджы уæддæр ма ’ппарæт. Æнæмæтдзинадыл куы дзурæм, уæд 15 декабры Хуссар Ирыстоны Президенты Администрацийы уыд æмбырд, цыран уыдысты Æмцæдисад æмæ интеграцийы тыххæй бадзырды уæлæмхас сразыдзинæдты фæдыл æппæт кусæгон къордты уæнгтæ. Тасойты Димитр сæрмагондæй хуынд уыд æмбырдмæ, фæлæ цыдæр аххосæгтæм гæсгæ, не ’рбацыд. Æвæццæгæн хъахъхъæнынад æмæ æдасдзинады фæдыл парламентон комитеты сæргълæууæгæн уыд хуссар-ирыстойнаг æфсад æмæ не ’фсæддонты фидæнæй ахсджиагдæр хъуыддæгтæ. Фæлæ сразы ут, афтæ кусын æмæ хи дарын нæй гæнæн.
— Сразыдзинады фæдыл дарддæры куыст куыд уыныс?
— Сразыдзинады уæрæсейаг вариантмæ нæ фæндæттæ æрвыст æрцыдысты Уæрæсейы Хъахъхъæнынады министрадмæ 2015 азы 23 декабры. Уыдонæн дзуапп нæма райстам. Сра-зыдзинадыл къухтæ фыст кæй æрцæудзæн, ууыл дызæрдыг нæ хъæуы. Ку-сæгон процесс цæуы. Абон уал фæвазыгджын ис Тасойты Димитры хъусынгæнинаджы аххосæй.
Æвæццæгæн, нæ хъуыдытæ кæрæдзийæ хицæн кæнынц Хуссар Ирыстонæн ахсджиаг фарсты фæдыл. Мах дарддæр æнтыстджынæй нæ кусдзыстæм, цалынмæ æрмæст профилон комитеты сæргълæууæджы нæ, фæлæ æппæт Парламенты хъуыды нæ базонæм, уæдмæ.
— Æнæразыдзинæдты аххосаг цы у?
— Республикæйы хъуамæ уа æфсад, кæцы, нæ бæстæмæ æрбабырсыны рæстæджы хъуамæ агрессорæн ныхкъуырд радтыны хъом уа. Сæйраг аххосаг уый мидæг ис, æмæ Хъахъхъæнынады министрад цæттæ нæу Хуссар Ирыстоны Гарзджын Тыхты бæрæг-бæрцæй фæцух кæнынмæ. Уымæй дæр не ’фсæддонты Уæрæсейы Гарзджын Тыхты службæмæ бакæныны тыххæй нын ницы гаранти ис. Гæнæн ис, сæвзæра ахæм уавæр, æмæ Хуссар Ирыстоны Гарзджын Тыхтæн сæ хæстæ æххæст кæнын сæ бон ма суа, рацухгонд æфсæддонтæ та Уæрæсейы Гарзджын Тыхты скондмæ нæ бахаудзысты. Кæй зæгъын æй хъæуы, цауты ахæм рæзт, гæнæн ис, æмæ æркæна республикæйы социалон æндыгъддзинадмæ.
Тасойты Димитр, куыд сразыдзинады фæдыл кусæгон къорды минæвар, афтæ уыцы хъуыддаджы ницы проблемæ уыны.
Иу хъуыдымæ куынæ æрцæуæм, уæд нæ бон кусын нæ бауыдзæн. Уый тыххæй фарстыл æруынаффæ хъæуы Парламенты. Куыдфæндыйæ дæр сразыдзинады сратификаци кæндзæн Парламент йæхæдæг.