Nog adres

ЙÆ КУЫСТЫЛ У ÆНУВЫД

DSC03027.JPG
Махæй алчи дæр æвзонджы бонтæй суанг зæронды кармæ бирæ адæймæгтыл сæмбæлы йæ царды.Уыдонæй иуты йæ зæр-дыл тынгдæр бадары, иннæты - къаддæр, сæ иутæ зæрдæмæ æввахсдæр фæлæууынц, иннæтæ та - дарддæр. Фæлæ уæддæр рæзгæ фæлтæры ахуыр æмæ хъомыладыл æвæллайгæйæ чи фыдæбон кæны, уый рох нæ вæййы йæ кæддæры ахуыргæнинагæй. Æгæрыстæмæй, «æгæнон» ахуырдзау дæр æхсызгонæн, цины æнкъарæнтимæ ракæны йæ раздæры ахуыргæнæджы хорзы кой. О, ныййарæджы фæстæ кæстæры ахуырыл æппæты тынгдæр чи тыхсы, уый ахуыргæнæг-хъомылгæнæг вæййы. Афтæ у, сывæллæтты раз чи æрлæууы, сæ ацыд æмæ сын се 'рбацыдыл дæр чи нæ хъæцы, уыцы ахуыргæнæджы удыхъæд. Уый у йæ хъуыддагыл æнувыд, æдзухдæр архайы кæстæрты зонындзинæдтæй схотыхджын кæныныл æмæ йын уыцы иузæрдион куыстæн та вæййы æнтыст, йæ хъомылгæнинæгтæ вæййынц раззаг рæнхъыты.
Ахуыргæнæджы арфæйаг куыст йæхицæн равзæрста Бестауты Валери Сосланы фырт дæр æмæ йыл кад æмæ радимæ цæуы абоны онг дæр.
Валери райгуырд Ирыстоны иууыл фæрнджындæр хъæутæй сæ иу - Дменисы 1952 азы. Аст къласы каст фæци йæ райгуырæн хъæуы астазон скъолайы æмæ астæуккаг ахуырад та бакаст Ксуисы хъæуы. Хъомылады аттестат райсыны фæстæ йæ фæнд уыд Киевы йæ ахуыр адарддæр кæнын, фæлæ бæрæг аххосæгтæм гæсгæ уый йæ къухы нæ бафтыд. Фæстæдæр æм æрсидтысты Советон Æфсады рæнхъытæм æмæ дзы дыууæ азы намысджынæй бафыста йе ‘мбæстагон хæс.

Спортмæ æмхиц æмæ зæрдæргъæвд лæппу æфсады дæр футболæй хайад иста алыгъуызон ерысты æмæ йын уыд дзæбæх æнтыстытæ. Æфсадæй æрыздæхыны фæстæ ссис Хуссар Ирыстоны паддзахадон пединституты физикон культурæйы факультеты студент. Институты йын йæ лектортæ цы зонындзинæдтæ æмæ фæлтæрддзинад амыдтой, уыдон æххæст кодта зæрдæбынæй æмæ йын фæахъаз сты, ахуыргæнæджы куыст куы райдыдта, уæд. 1978 азы æвзонг лæппу æрлæууыд ахуыргæнæджы зын, фæлæ арфæйаг æмæ бæрнон куыстыл йæ райгуырæн хъæу - Дменисы астæуккаг скъолайы. Кæмæ-дæрты, чизоны, æнцон фæкæса сывæллæттæн физкультурæйы урок амонын, фæлæ уый æххæст афтæ дæр нæу. Цæвиттон, ахуыргæнæджы бирæ фыдæбон бахъæуы æрмæст уый тыххæй дæр, цæмæй скъоладзаутæ иу рæнхъыл цæугæйæ, æмист кæ-ной сæ къæхтæ. Фæлæ уый алы хатт къухты æнцонтæй нæ бафты, кæцыдæр скъоладзау иннæты уæлдай къуыхцы кæны. Ахуыргæнæг æппæт дæр хъуамæ бакæна, цæмæй уый дæр иннæты æмрæнхъ уæндон æмæ фидар къахдзæф кæна. Программæмæ гæсгæ сывæллæтты хъуамæ цайдагъ кæнай алыгъуызон фæлварæнтæ æдæрсгæйæ аразыныл. Спорты хуызтæ дзæвгар сты æмæ хъуамæ рæхсой иу кæнæ иннæ хуызы сæхи равдисыныл. Цæвиттон, волейбол, баскетбол, рог атлетикæ, дугъ кæнын, хæрдмæ æмæ дæргъмæ гæпп кæнын æмæ æндæртæн ис сæхи гæнæнтæ æмæ авналæнтæ. Ахуыргæнæг та уыдонæй алкæцы дæр хъуамæ зона æмæ сæ кæстæртæн амона зæрдæ-бынæй. Бестауы фырт æппæт уыдон дары йæ зæрдыл æмæ йæ уавæртæм гæсгæ сывæллæтты цайдагъ кæны спортыл. Уавæр-тæ уымæн зæгъын, æмæ физкультурæйы уроктæ уадзынæн скъолайы нæй æмбæлон зал, стæй фæзуæттæ дæр. Фæлæ уымæ нæ кæсгæйæ, уæддæр Бестауы фырт цæсгомджынæй æххæст кæны урок амоныны хæстæ.
Адæймагæн æхсызгон вæййы йæ куысты чысыл æнтыст дæр. Бестауы фырт дæр сæрыстыр у, йæ ахуыргæнинæгтæ физкультурæйы уроктæм цингæнгæ кæй фезгъорынц, иу æнтыст сын иннæйы фæдыл кæй вæййы. Раппæлыд Гаппаты Алан, Лолоты Альберт, Лолоты хотæ Линæ æмæ Ланæ, Гуыззыдтаты Джони æмæ æндæртæй. Лолоты Альберт нырма 10-æм къласы ахуыргæнинаг у, фæлæ ссис уæззау атлетикæйæ спорты мастер. Хорз фæстиуджытæ равдисынц районон æмæ республикон ерысты шашкæтæ æмæ спорты æндæр хуызтæй. Бестауы фырт йæ бирæазон куысты цух нæу бузныджы ныхæстæ æмæ Кады гæххæттытæй. 35 азы ахуыргæнæг-хъомылгæнæджы куыст æнцон нæу, дзæвгар тых хардз кæнын дзы хъуыд. Фæлæ уый хыгъд райгонд у, кæстæртæн йæ фæлтæрддзинад кæй не ‘вгъау кæны, æнтыстытæ сын куы вæй-йы, уæд уымæй. Районы адæмон ахуырады хайады сæргълæууæг Лолоты Барисмæ куы бахатыдтæн хуыздæр ахуыргæнджытæй иуы кой ракæныны тыххæй, уæд æнæдызæрдыгæй загъта Бестауты Валерийæ.
Амондджын у Бестауы фырт хисæрмагонд царды дæр, йе 'мкъаимæ схъомыл кодтой æмæ царды раст фæндагыл бафтыдтой се 'ртæ фырты - Димитр, Дауыт æмæ Аланы. Буц æмæ сæ райгонд сты сæ ныййарджытæ.
Ахуыргæнæг, куыд кадджын æмæ бæрнон у дæ архайд нæ фидæнаразджыты раз. Тæхудиаг вæййы, уыцы ном сæрыстырæй чи фæхæссы. Уыдоны нымæцмæ ахæссын хъæуы Бестауты Валерийы дæр.
ХУЫБИАТЫ Никъала