Nog adres

Уæрæх фæндæгтыл - рухс фидæнмæ

Кæд ныртæккæ нæ горæты скъоладзаутæн сæ сæрдыгон улæфтытæ сты сæ тæккæ тæмæны, уæддæр ахуыры вазыгджын хъуыддаг ма хъуамæ рох кæной нæ ахуырдзаутæ, уымæн æмæ дæргъвæтин æнæмæт рæстæджы бирæтæй сæ зонындзинæдтæ бынтондæр айрох вæййынц. Æмæ, цыма скъолайы къæсæрæй никуы дæр бахызтысты, уыйау æрбацæуынц фæззæджы æмæ цы зыдтой, уый дæр нал фæзонынц. Уымæ та сæ хъус хъуамæ дарой ныййарджытæ.

Алы ахуыргæнæг дæр ахуыры азы кæрон скъоладзаутæн бахæс кæны, цæмæй æрвылбон кæсой чингуытæ, архайой рæсугъд æмæ раст фыссыныл, сфидар кæной рацæугæ æрмæг алы предметæй дæр, цæмæй сын стæй æнцон уа сæ дарддæры ахуыры. Сабитæй бирæтæ ацæуынц улæфынмæ: чи - хъæумæ, чи - денджызы былмæ, чи - лагермæ. Уый хорз хъуыддаг у, фæлæ кæмдæриддæр ма уой, уæд-дæр, фыццаджыдæр, хъуамæ архайой сæ зонындзинæдты æмвæзад фæбæрзонддæр кæныныл.
Уæлдай хъусдард аздахын хъæуы мадæлон æвзаг æмæ литературæмæ. Ирон адæймаг хъуамæ сæрибарæй кæса иронау, сыгъдæг æмæ литературон æвзагыл æргом кæна йæ хъуыдытæ, базона раст æмæ рæсугъд фыссын. Уый тыххæй та хъæуы бирæ кæсын мадæлон æвзагыл фыст уацмыстæ, ахуыр кæнын æмдзæвгæтæ, зарджытæ.
Не 'взонг республикæйы раз бирæ хæстæ ис ныртæккæ, фæлæ уыдонæй сæйрагдæр у размæдзыд паддзахадты нымæцмæ бахауын, цæмæй нæ хорз базоной, нымайой нæ хæдбар бæстæйыл - адæттæ та баст сты рæзгæ фæлтæримæ. Æрмæстдæр хорз ахуыр æмæ фæлтæрддзинады фæрцы мах ацæудзыстæм размæ, рухс фидæнмæ сæрбæрзондæй, цæмæй ныл зондæй дæр æмæ тыхæй дæр мачи фæтых уа.
Нæ рæзгæ фæлтæр сты æцæг патриоттæ, уарзынц сæ райгуырæн къуым, сæрыстыр сты, ирæттæ кæй сты, уымæй. Фæлæ уæддæр ахуыр-хъомыладон куысты бинонтæ æмæ ахуыргæнджытæ хъуамæ кæной æмархайд, цæмæй сабитæ цайдагъ кæной ирон æгъдæуттыл, ирондзинадыл. Ахуырдзаутæн практикон æгъдауæй хъæуы æвдисын, сæ ныййарджытæ мадæлон æвзаджы сомбоныл куыд арф хъуыды кæнынц, амоной сын, нырма дæхи кæй хъуамæ зонай æмæ уарзай, стæй та - искæй. Хæдзары хъуамæ уа ирон чингуытæ, уæлдайдæр та - Къостайы «Ирон фæндыр», «Нарты кадджытæ», хъуамæ кæсой ирон газеттæ, журналтæ, дзурой иронау; хорз зоной ирон адæмы номдзыд æмæ зындгонд гоймæгты: фысджыты, поэтты, нывгæнджыты, зарæггæнджыты, ирон ахуыргæндты, цæвиттойнаг хъайтарты нæмттæ, се 'нтыстытæ.
Сывæллæттæн хæрзчысылæй фæстæмæ хъæуы бамбарын кæнын, æнæ мадæлон æвзаг наци дæр кæй нал уыдзæн, уыцы сæйраг хъуыддаг.
Алы зындгонд адæймагæн дæр зонындзинæдтæ лæвæрдтой ахуыргæнджытæ, уыдон сæ разæнгард кодтой хорз ахуырмæ, æппæт амæлттæй дæр архайдтой, цæмæй йæ ахуыргæнинæгтæ уыдаиккой æгъдауджын, зондджын, алыварсонæй - размæдзыд æмæ фæрнджын.
Ныййарджытæ ахуыргæнæджы ном сæ цоты раз хъуамæ æвæрой бæрзонд, кад ын кæной йæ фыдæбонæн, йæ куыстæн - уæд сывæллонæн уыдзæн æвæрццаг æмæ æмбæлон ахаст йæ ахуыргæнджытæм.
Ныртæккæ Ирыстоны скъолаты рауагъдонтæй бирæтæ ахуыр кæнынц Уæрæсейы Федерацийы горæтты. Архайынц, цæмæй райсой уæлдæр ахуырад æмæ кæддæриддæр сæ уарзон Ирæн уой аккаг гуырдтæ, сæ ахуыргæнæн уагдæтты - хуыздæр студентты нымæцы.
Нæ фæсивæды минæвæрттæ кæмфæнды ма уой, цыфæнды дæсныйад ма райсой, уæддæр хъуамæ фидарæй зоной иу хъуыддаг: æрыздæхын фæстæмæ Ирыстонмæ, цæмæй сæ зонындзинæдтæ æмæ тыхтæй пайда хæссой се 'мирон адæмæн, сæ райгуырæн бæстæйæн. Уый та не 'ппæтæн дæр стыр ахъаз фæуыдзæн нæ адæмы амондджын цардæн, нæ райгуырæн бæстæйы дидинæфтаугæ фидæн аразынæн.
ЦГЪОЙТЫ Аринæ