Nog adres

Мысæм сын сæ рухс нæмттæ

ered.jpg
ЕРЕДЫ ТРАГЕДИЙÆ РАЦЫД 23 АЗЫ

Ирыстоны ног историмæ хаст æрцыд бирæ трагикон бонтæ æмæ цаутæ. Уыдон баст сты, нæ фыдбойнаг сыхæгтæ нын цы фыдмитæ æмæ знагиуæг кодтой, уыимæ. 1991 азы 18 марты фыднад æмæ удыгасæй басудзыны фæстæ ма удымидæг цы лæппутæ уыдысты, уыдон баныгæдтой Ереды хъæуы сæрмæ. Дыууæ азæй фылдæр уыцы 12 лæппуйы уыдысты æбæрæг сæфт. Сæ хиуæттæ бæргæ алыхуызон мадзæлттæй дæр архайдтой æмæ сæ агуырдтой, фæлæ дзæгъæлы. Рæстæг рацæуыны фæстæ сусæг информацийы руаджы 1993 азы сентябры мæйы республикæйы барадхъахъхъæнæг органты кусджытæ Гуырдзыстоны æнгæс органты хайадистæй скъахтой сæ баззайæггæгтæ ацы æнæаххос бæлццæттæн.

Абоны онг дæр ацы фыдмитæ чи фæкодта - удыгасæй ирон ахст бæлццæтты чи сыгъта, тæппуд сырдау сæ Зары фæндагыл чи скуынæг кодта, сабитæ æмæ сылгоймæгтæн фыдмитæ чи кодта, уыдон æфхæрд нæ баййæфтой.

Фæмардуæвæг æмбæстæгты фæдыл æхсæнадон организаци «Мысынад» арæзт æрцыд 2005 азы. Комитеты сæр-дар Тедеты Заринæ йе 'мкусджытимæ иумæ æрæмбырд кодтой, 1989 азæй 2008 азмæ нæ бæстæйы сæрибардзинады сæрыл тохты рæстæджы чи фæмард сты, уыдоны номхыгъд, къамтæ æмæ æнæмæнгхъæуæг информаци. Комитеты скондмæ бацыдысты, уæды рæстæджы фæмардуæвæг лæппуты æмкъæйттæ æмæ мæдтæ. Æмæ архайынц, цæмæй нæ бæстæйы сæрыл йæ цард чи ра-уæлдай кодта, уыцы хъæбатырты нæмттæ рох ма уой æхсæнадæй.
Ацы комитетмæ 18 марты - Ереды трагедийы мысæн бон бацыдыстæм, цæмæй ныхасæй уæддæр æрымысæм, 23 азы размæ гуырдзиаг лæгсырдтæ æнæадæймагадон фыдмитæ æмæ хъизæмайраг мардæй цы 12 хъæбатыр лæппуйы амардтой, уыдон рухс нæмттæ. Уæд, адæймагады ног историйы гуырдзиаг лæгмарты сырдон митæн кæрон кæй нал уыд, тугдзых сырдау ирон лæджы фыдмард акæныны йедтæмæ æндæр фæрæз кæмæн нал уыд, уыцы Еред æмæ Чъехы гуырдзиаг цæрæн бынæттæ абон дæр хъæрзынц æнæаххос ирон цæрджыты удты тæригъæддаг зиæнттæй. Афтæ уыд Ереды дæр - 12 ирон бæлццоны фыднад фæкæнын сын фаг нæ уыд, басыгътой æмæ сæ удыгасæй ныккалдтой иу ингæны æмæ сыл басчъил кодтой сыджыт. Ацы æбуалгъ ха-бæрттæ хи цæстæй чи федта, уыдон ныхæстæм гæсгæ, удымидæг цы лæппутæ уыдысты, уыдон хъуырдухæнæй сыджыт цасдæр рæстæг кодта змæлгæ, цалынмæ сæ рыствæллад удтæ банцадысты, уæдмæ…
Уæдæ ма цы схуындæуа, ахæм уæззау, дудгæбойнаг фыдмитæ цы адæймаджы хуызы сырдтæ фæарæзтой нæ чысыл адæмы ныхмæ, уыдон.
Цахæм ныхæстæ хъуамæ бадзырдæуа, ахæм фыдмардæй кæй бинойнаджы, кæнæ хъæбулы амардтой, уыдон-мæ, се стыр рис фæрог кæнынæн… Нæй ахæм ныхæстæ æмæ нæдæр уыдзæн! Зæгъынц, зæгъгæ, рæстæг хъæдгæмттæ гасгæнæг у, фæлæ нæй! Уыцы хъæдгæмттæн байгасгæнæн нæй, уымæн æмæ алы трагедийы мысæн бон дæр ныййарæг марой кæны йæ æдзард хъæбулыл, хо йæ иунæг æфсымæрыл…

ЕРЕДЫ ТРАГЕДИЙЫ АМÆТТÆГТЫ ÆРЫМЫСЫДЫСТЫ КОМИТЕТ «МЫСЫНАД»-Ы УÆНГТÆ

Æрвыл азау ацы аз дæр 18 марты «Мысынад»-ы комитеты уæнгтæ мысыдысты сæ æдзард хиуæтты рухс нæмттæ. Згъудеры уæлмæрды иумиаг цырты раз сæвæрдтой дидинджытæ, æмырæй алæугæйæ кад æмæ цыт скодтой, 23 азы размæ Ереды зæххыл фыдмардæй цы 12 лæппуйы амардтой, уыдон рухс нæмттæн: Дыгъуызты Иосеб, Джиголаты Альберт, Джиголаты Мурат, Тъехты Чермен, Тъехты Адам, Джиголаты Ибрагим, Дыгъуызты Иван, Гобозты Омар, Тъехты Махарбег, Дзанайты Ибрагим, Гæджиты Юри æмæ Гæджиты Таймуразы.
Комитеты уæнгтæ уæлмæрдæй æрыздæхтысты сæ кусæн бынатмæ. Уым мысыдысты уæззау æмæ æрхæндæгæй, хъæбул кæмæн фæхъуыд, уый йæ хъæбулы тохы фæндæгтæ, æмкъайы - царды уæззау фæндæгтыл йæ æнцой кæмæн нал æрбалæууыд, уыцы хъысмæтæй æфхæрд сылгоймæгтæ. Уыдон дæр абон сты хъайтартæ, уымæн æмæ сылгоймагдыхæй, æнæ нæлгоймаджы ныфсджын цонгдыхæй схъомыл кодтой сæ сидзæр кæсдæрты æмæ сæ царды раст фæндагыл бафтыдтой.

ДЫУУÆ НЫХАСЫ КОМИТЕТЫ КУЫСТЫ ТЫХХÆЙ

Уæлдæр нысангонд куыд æрцыд, уымæ гæсгæ 2005 азы сырæзт комитет æмæ ныр 9 азы бæрц архайы нæ æдзард æмбæстæгты рухс нæмттæ сæнусон кæныныл.
Алы мысæн бон дæр организаци кæнынц мадзæлттæ, ауадзынц æмæ æрымысынц фæмардуæвæг æмбæстæгты рухс нæмттæ.
Комитеты сæргълæууæг Тедеты Заринæ нын куыд радзырдта, уымæ гæсгæ нæ бæстæйы сæрибардзинады сæрыл сæхи нывондæн чи æрхаста, уыдонæй бирæты бинонтæ баззадысты социалон æгъдауæй æнæхъахъхъæдæй. 1991-92 азты чи фæмард, уыдон уыдысты бархионты къордты. Уыцы категоримæ хауæг æмбæстæгты бинонтæн ныртæккæ ницы хатыртæ ис, иуæй-иу структурæты службæгæнджыты бинонтæн пенситæ снысан кæныны уавæртæ куыд ис абон, афтæ. Уымæ гæсгæ комитеты сæргълæууæг, социалон хатыртæ фæмардуæвæг бинонтæн снысан кæныны фæдыл кæд бирæ фæархайдта, уæддæр йæ хъуыддагæй ницы рацыд.
Комитетмæ арæх æфсымæрон паддзахад Абхазæй æрцæуынц æнгæс комитеты минæвæрттæ. Хъарм, удлæууæн ныхасæй фæрог кæнынц хуссарирыстойнаг фæмардуæвæг бинонты зæрдæйы уаг, бакæнынц сын финансон æххуыс.
КЪÆБУЛТЫ М.