Nog adres

Æгъдау æмæ æфсармæй æххæст сылгоймаг

DSCF3778.jpg
Адæймагимæ, дам, цалынмæ пут цæхх бахæрай, уæдмæ йæ кæронмæ нæ базондзынæ. Раст у ацы хъуыды. Уæдæ фондз азы уæлдæр ахуыргæнæндоны кæй фарсмæ бадай, стæй та дæ хъæуккаг чындз чи бауа, уый хорздзинæдтæ æмæ раппæлинаг миниуджытæ куыннæ хъуамæ фæхатай!
Ирон фарн тынгдæр хъæуæй, уæлдайдæр та хæххон хъæуæй цæуы. Уым фæцайдагъ вæййы кæстæр æфсарм æмæ æгъдауыл, лæггад æмæ куыстуарзондзинадыл. Æхсызгон вæййы кæстæрæн, хистæрæн чысыл балæггад кæныны фæстæ дзы куы райхъуысы арфæтæ, лæггадхъом у, байрæз, мæ чысыл хур, зæгъгæ. Æмæ чысыл Галинæ дæр хъомыл кодта ирон фарныл фидар кæм хæцынц, ахæм бинонтæ æмæ хъæубæсты ‘хсæн. Уый та у Дзауы районы Къозы хъæу. Ам схаста Дзуццон йæ рæз, ам банкъардта царды фыццаг цинтæ, йæ ныййарджытæ æмæ мадызæнæгтимæ хъæлдзæг æмæ æвæлмас бонтæ. Скъоламæ цæуынхъом куы фæци, уæд ахуыр кæнын райдыдта сæхи хъæуы астазон скъолайы æмæ йæ 1967 азы каст фæци иттæг хорз нысæнттыл. Уый фæстæ йæ ахуыр адарддæр кодта Къуайсайы астæуккаг скъолайы æмæ хъомылады аттестат райста 1970 азы. Æвзонг чызг йæ зæрдæмæ иууыл æввахсдæр иста мадæлон æвзаг æмæ уыцы аз ссис Хуссар Ирыстоны паддзахадон педагогон институты ирон-фæсарæйнаг æвзæгты факультеты студенткæ. Йæ ахуыр æмæ уагахастæй цæвиттойнаг уыд Дзуццаты Галинæ, институты æхсæнадон царды дæр иста активон хайад.

Æвзонг адæймаджы бæллицтæй иу вæййы йæ амонд ссарын æмæ Галинæ дæр 1973 азы йæ цард баиу кодта Къостайыхъæуккаг лæппу Мамиты Черменимæ. Рох дзы нæ уыд йæ ахуыр дæр æмæ лекцитæм цыд рæстæгыл.

О, æнцон нæ уыд æвзонг чызгæн зонындзинæдтæ райсын æмæ уыцы иурæстæджы чындзы митæ кæнын дæр. Фæлæ цардбæллон сылгоймаг дыууæ хъуыддаджы дæр уыд цæвиттойнаг. Бинонтæ тынг зæрдийæ уыдысты сæ чындзыл, хъæбулы уарзт æмæ йæ рæвдыд кодтой. Уыцы уарзт йæхицæй дæр цыд, уымæн æмæ сын сæрныллæгæй йæ лæггады хай кодта. Уый тынгдæр фæбæрæг фæстæдæр. Хорз чындзæн хицау æмæ æфсин хи ныййарджытæй хъауджы нæ вæййынц æмæ сын Галинæ дæр зæры бонты бакодта аккаг лæггад. Уый йедтæмæ ма йæ ходыгъд Ленæ дæр цард йæ цæгаты, уыдысты дыууæ хойау адджын. Фæстæдæр уатон рынчын куы уыд, уæддæр ыл йæхи никуы атигъ кодта.
Дыууæ цардбæллон æмкъайы сæ цард æрвыстой кæрæдзи уарзгæйæ æмæ æмбаргæйæ. Ноджы сæхи амондджыныл нымадтой, кæстæртæ сын куы фæзынд, уæд. Æппæт сæ тых æмæ зонындзинæдтæ не ‘вгъау кодтой, цæмæй сæ зæнæг уой раст фæндагыл лæуд æмæ сын æнтысти. Хистæр чызг Аленæ астæуккаг ахуырад райсыны фæстæ 1995 азы каст фæци нæхи уæлдæр ахуыргæнæндоны уырыссаг-ирон хайады факультет. Чындзы фæцыд Бикойтæм æмæ йе ‘мкъаимæ хъомыл кæнынц дыууæ лæппу æмæ иу чызг. Лæппутæн уæгъдибар хъæбысхæстæй ис хорз бæрæггæнæнтæ. Хистæр фырт Азæмæт цалдæр хатты ссис алыгъуызон турниртæ æмæ ерысты уæлахиздзау. Цæвиттон, 2008 азы цыд Дзарасты Саукуыдзы номыл турнир æмæ дзы бацахста фыццаг бынат. Уæлахиздзау ссис æндæр ерысты дæр.
Галинæйы дыккаг хъæбул Аллæ та астæуккаг скъола каст фæуыны фæстæ сси Тугъанты Махарбеджы номыл нывгæнæн ахуыргæнæндоны студенткæ. Ссардта йæ амонд æмæ хъомыл кæны дыууæ хъæбулы. Уæлдæр ахуырад райсынæй фæстæ нæ фæлæууыд æртыккаг чызг Алинæ дæр æмæ у куысты лæуд. Ацы чызг дæр у Бикойты чындз æмæ йе ‘мкъаимæ схъомыл кодтой дыууæ фырты. Дыууæ æфсымæры дæр æмхиц сты уæгъдибар хъæбысхæстмæ æмæ сын вæййы зæрдæрухсгæнæн фæстиуджытæ. Хоты кæстæр у Алекси. Уый дæр фæстæ нæ фæлæууыд ахуыры - фæсаууонмæ каст фæци юридикон факультет. Ныртæккæ цæры æмæ кусы Дзæуджыхъæуы, йæ цардæмбалимæ хъомыл кæнынц чызг æмæ лæппу.
Амондджыныл нымадтой сæхи дыууæ æмкъайы. Мамиты Чермен физкультурæйы ахуыргæнæгæй куыста Тъбеты æнæххæст астæуккаг æмæ Къостайыхъæуы астæуккаг скъолаты, хъомыл æмæ цайдагъ кодта æвзонг фæлтæры спорты хуызтыл. Галинæ та 1980 азы кусын райдыдта Сывæллæтты областон библиотекæйы æмæ абоны онг дæр фæллой кæны уым. Бæргæ амондджыныл нымадтой сæхи дыууæ уарзæгой æмкъайы, сæ зæрдæ рухс кодта сæ зæнæг æмæ уыдон цотæй. Царды сæм бирæ хорз фæндтæ æмæ бæллицтæ уыд, фæлæ дыууæ æмкъайыл хъысмæт сайдæй разылд - æнæнхъæлæджы цардæй ахицæн Чермен. Зын уыд уæззау маст сфæразын г сылгоймагæн, фæлæ уæддæр йæ ныфс нæ асаст. Цæры æмæ фæллой кæны, фæцудын нæ уадзы йæ хæдзар. Рухс кæны йæ зæрдæ кæстæрты уындæй æмæ йын уыдон дæттынц цæрыны ныфс æмæ тых. Бузныг æмæ дзы райгонд сты сыхæгтæ, хъæубæстæ.
Сылгоймæгты бæрæгбоныл Дзуццаты Галинæ дæр æмбæлы райзæрдæйæ, йæ кæстæрты цин ыл æфтауы базыртæ æмæ æгъдауджын ирон сылгоймаг уыцы фарнæй хайджын кæны уыдон дæр.
ХУЫБИАТЫ Н.