Nog adres

ЦÆР, ДИДИН ÆФТАУ, НÆ ХÆДБАР РЕСПУБЛИКÆ!

23 азы размæ, Хуссар Ирыстоны хæсты арт куы ссыгъдис, уæд æрцыдис ахсджиаг историон цау.
Махæн, куыд адæм, афтæ нæхи бахъахъхъæныны иунæг фæрæз ссис нæ хæдбардзинад расидын. Ныккалдæуыд бирæ туг, фæлæ мах нæ сыхæгтæн фенын кодтам, тыхджын кæй стæм æмæ нæ афтæ æнцонтæй кæй нæ басæтдзысты. Мингай лæппутæ сæ риутæй хъахъхъæдтой се 'взонг республикæйы, сæ адæмы, сæ райгуырæн зæххы, сæдæгæйттæй сæ сæртæ нывондæн æрхастой сæ сæрыл. Хуссар Ирыстоны трагедийы азар басыгъта Гуырдзыстоны мидæггаг районты цæрджыты дæр æмæ сæргой фесты, фæтардтой сæ сæ уæзгуытæй. Нæ республикæйы разамонджытæ фæдфæдылонæй куы нæ архайдтаиккой, куынæ хатыдаиккой Уæрæсейы разамынадмæ, дунеон организацитæм ныстуантæ куынæ æрвыстаиккой, уæд нæ уыдаиккой 1992 азы 24 июны Дагомысы сразыдзинæдтæ дæр, кæцыты руаджы урæд æрцыд тугкалд, æрхастой нын сабырад.
О. Æрбалæууыд сабырад, фæлæ уый уыд сæртæг. Адæм уæддæр тынг не ‘ууæндыдысты се 'дасдзинадыл.

Гуырдзыстоны 'рдыгæй дарддæр дæр хъуыстысты хæстмæ сидæг æртхъирæнтæ. Адæм сæхи æдас не 'нкъардтой гуырдзиаг хъæутыл цæугæйæ. Урæдтой машинæтæ, дæлдзиныг кодтой бæлццæтты, нæ сæм уагътой хъæутæм æнæмæнгхъæуæг продукттæ ласын. Уыдис Гуырдзыстоны 'рдыгæй нæ хæдбардзинад байсынмæ бафæлвæрд дæр. Ууыл дзурæг сты 2004 азы æрцæугæ зындгонд хабæрттæ. Ахæм уавæрты цардыстæм суанг 2008 азы августмæ. Стыр хъыгтæ æмæ цинтæй йемыдзаг чи у, уыцы августмæ. Нæ адæмы историйы уый бацахста сæрмагонд бынат. Уæд райдыдта нæ адæмы ног дуг. Нæ хæдбардзинад нын банымадта Уæрæсейы Федераци, афтæ дунейы æндæр бæстæтæ дæр. Æрæджы мах банысан кодтам ацы цауыл 5 азы сæххæсты бон æмæ уал азы хæдбар паддзахады цæргæйæ æмбæлæм нæ абоны бæрæгбоныл.
Уæззау æмæ зын фæндагыл рацыдыстæм 23 азы дæргъы, уæлдайдæр та августы хæсты фæстæ, кæд сабырад æрфидар, уæддæр мах хъуыд ацы хæсты фæстиуджытæ аиуварс кæнын, ныппырхгонд цæрæн хæдзæрттæ æмæ объекттæ сæндидзын кæ-нын, раууатмæ æрцæуæг экономикæ йæ къахыл слæууын кæнын. Уыцы хæстæ та махæн нæ бон скъуыддзаг кæнын нæ уыди æмæ нæ фарсмæ æрбалæууыди Стыр Уæрæсе. Æндидзынады процессы кæд бирæ къуыхцытæ уыдис, уæддæр мах æвдисæн стæм куыд æндидзынц хæдзæрттæ. Кæронмæ фæхæццæ кæнынц Ленингормæ фæндаг арæзтады куыстытæ. Куыст цæуы Цхинвал-Къуайсайы фæндагыл дæр. Цхинвал-Знауыры фæндаг та фæцис асфальтгонд æмæ ныр уыцы 'рдæм цæугæйæ бæлццæттæ нал æвзарынц зындзинæдтæ. Цалцæг æмæ хæрзарæзт цæуынц республикæйы хъæутæм, уæлдайдæр та дæрддаг хъæу-тæм фæндæгтæ. Рухс дæсгай азты цы хъæуты нæ сыгъд, уырдæм уагъд цæуынц электроны хæххытæ. Нæ горæты цæрджытæ сæхи цæстæй уынынц, горæт куыд рæсугъддæр æмæ аивдæр кæны. Ног арæзт æмæ ног цалцæг хæдзæрттæ æмæ æндæр нысаниуæджы объекттæ сæ аивдзинадæй цæстæнгас сæхимæ здахынц. Асфальтгонд æмæ хæрзарæзт цы уынгтæ цæуынц, уыдон фылдæрæй фылдæр кæнынц.
Нæ республикæйы экономикон царды ахсджиаг цау уыдис Цхинвалы хуыйæн фабрикæ ногæй байгом æмæ скусын кæнын. Ам æвæрд æрцыдысты нырыккон ифтонггæрзтæ æмæ æххæст хъомысадæй куы скуса, уæд куыстæй ифтонг æрцæудзысты 200 адæймаджы бæрц.
Бирæбæрцæй скъуыддзаг цæуынц республикæйы социалон фарстытæ. Уæрæхдæр æмæ арфдæр кæны царды æппæт къабæзты дæр Уæрæсейы Федерациимæ, Цæгат Ирыстонимæ æмкуысткæнынад.
Нæ хъуыддæгтæ та ноджы хуыздæр æмæ рæвдздæр цæудзысты, нæ кæрæдзи хуыздæр куы æмбарæм, кæрæдзийы фарсмæ æнгомдæр куы æрбалæууæм, уæд.
Хæдбардзинад, сæрибардзинад хорз у, фæлæ ма уыдон домынц алы адæймагæй дæр стыр бæрндзинад æхсæнады раз. Иугæйттæ, къордгæйттæй нæ, фæлæ не 'ппæт дæр иумæ хъуамæ архайæм, кусæм æмæ тох кæнæм, цæмæй нæ республикæ сфидар уа æмæ дзы аккаг цард кæной иууылдæр.
Бæрæгбоныл мидбылхудгæйæ æмбæлын ирон адæммæ уыд æмæ у иттæг хорз традици. Рагæй фæстæмæ бæрæгбон адæймаджы царды кæны уæлдай рæсугъддæр, хъæлдзæгдæр, амондджындæр. Бæрæгбонты-иу кæрæдзийыл сæмбæлдысты хиуæттæ, хæстæджытæ, зонгæтæ æмæ-иу кæрæдзийæн зæрдæбынæй фæарфæтæ кодтой, сæ рæстæг-иу арвыстой хъæлдзæгæй.
Бирæ бæрæгбонтæ нысан кæнынц нæ адæм фыдæлтæй фæстæмæ. Фæлæ уæддæр адæймаджы царды иууыл сæй-рагдæр, иууыл ахсджиагдæр бæрæгбоныл нымад у райгуырæн бон. Адæймаджы царды уый ахсы фыццаг бынат.
Æмæ, уæдæ нæ республикæйæн дæр 20 сентябрь у йæ райгуырæн бон. Растдæр 23 азы размæ æрцыд, Хуссар Ирыстоны адæм сæ фыдæлты зæххыл сæрибарæй цæрын кæй райдыдтой, ахæм ахсджиаг рæстæг. Сæххæст сæ бæллиц.
БЕСТАУТЫ Валя