Nog adres

«Алцы дæр хъуыды кæндзыстæм»

plochad.jpg
Радон хатт та нын 8-æм август нæ зæрдыл æрлæууын кодта нæ историйы иууыл уæззаудæр æмæ трагикондæр цауты. Фондз аз рацыд, Ирыстоны цæрджытæ радон æфхæрд куы баййæфтой сæ сыхæгтæй. Бирæ æвзонг туг ныккалд, цæмæй абон дидин æфтауа нæ республикæ. Фæлæ фондз азы цъус у, цæмæй ссæдз азы дæргъы цы æфхæрд æййæфтам, уый ферох кæнæм.
7-æм августы нæ республикæйы уагъд æрцыдысты фыдохы акцитæ. Хайад сæ райстой нæ республикæйы Хицауады уæнгтæ, Президент Тыбылты Леониды сæргълæудæй, афтæ ма æхсæнады минæвæрттæ æмæ уазджытæ, кæцытæ радон хатт æрбалæууыдысты сæ зæрдæрыст æфсымæрты цур. Фыццаг акци «Алцы дæр хъуыды кæндзыстæм», баст уыд 2008 азы нæ горæты цæгатварс цы Фидауынгæнджыты тыхты батальон уыд, уыимæ. Уыцы æфсæддон хайы бынаты цы цырт ис, ууыл æвæрд æрцыдысты веноктæ æмæ дидинджытæ. Аргъуаны службæгæнæг ауагъта аргъуыд æмæ иу уысм æмырæй алæугæйæ, ссардтой фæмардуæвджыты рухс нæмттæ.
Уый фæстæ акцийы хайадисджытæ сæ фæндаг акодтой Тъбеты хъæумæ «Сыгъд удты» музеймæ, цыран уыдон дидинджытæ æмæ веноктæ сæвæрдтой, знаджы нæмыгæй чи фæмард æмæ мæлæты фæндаг кæмæн ссис, уыцы фæмардуæвджытæн. Уыдоны нымæцы уыдысты сывæллæттæ, сылгоймæгтæ æмæ зæрæдтæ. Дарддæр уыдон сæ фæндаг акодтой нæ горæты Театралон фæзуатмæ, цыран æрæмбырд сты куыд нæ горæты, афтæ районты цæрджытæ дæр.

Растдæр фондз азы размæ Гуырдзыстоны æфсæдты дæлхæйттæ 22:35 сахатыл горæты æмæ йæ арæнгæрæтты райдыдтой массон æхст. Растдæр уыцафон нæ горæты Мады Майрæмы аргъуанæй райхъуыст фыдохы наббат. Уый фæдыл райдыдта акци «Мысæн удæгас арт».
Радон хатт та Театралон фæзуат уыд фыдохы фæ-ыст. Æнкъард æмæ æр-хæндæг, бирæ зæрдæрыст адæм æмæ уæззау цаутæн уыд æвдисæн нæ Театралон фæзуат. Йæ рыстзæрдæ адæммæ ныхасы рацыд президент Тыбылты Леонид.
- Мæ зынаргъ æмбæстæгтæ! Абон ацы мысæн изæры тынг зын у дзурын. Мæ разæй чи ныхас кодта, уыдонæй алчидæр лæмбынæгæй æрдзырдта, фондз азы размæ цы æрцыд, ууыл. Ссæдз азы дæргъы Хуссар Ирыстоны адæм уыдысты зын уавæрты, кæцы уавæртæн ныхæстæй зæгъæн нæй. Ссæдз азы дæргъы æппæт дæр арæзтам, цæмæйдæриддæр кæстæрты фервæзын кæнæм стыр æвирхъау хабæрттæй, кæцыйы бахаудтам Гуырдзыстоны азарæй. Абон мах ам æрбамбырд стæм, æмæ алы аз дæр мах хъуамæ цæуæм ардæм æмæ мысæм, Хуссар Ирыстоны хæдбардзинады тыххæй йæ сæр нывондæн чи ‘рхаста, нæ уыцы æмбæстæгты. Мах сæ мысæм æмæ сæ мысдзыстæм, уымæн æмæ уыдон æппæт дæр сарæзтой, цæмæй мах сæрибар Хуссар Ирыстоны цæрæм. Абон мах ардæм æрбамбырд стæм, цæмæй Ирыстоны хъайтартимæ чи хæцыд фæрсæй-фæрсмæ, уыдонæн зæгъæм стыр бузныг. Бузныг зæгъæм, тыхст рæстæджы нæ адæмы фарсмæ чи ‘рбалæууыд, уыцы Стыр Уæрæсейæн æмæ йæ фидауынгæнæг тыхты службæгæнджытæн. Мах никуы ферох кæндзыстæм æппæт уыцы тыхты, кæцыты фæрцы мах абон ам стæм. Йæ раныхасы фæстæ Президент бахатыд акцийы хайадисджытæм, цæмæй иу уысм æмырæй алæугæйæ ссарой, Ирыстоны сæрибардзинады тыххæй сæ сæртæ нывондæн чи æрхаста, уыцы фæмардуæвджыты рухс нæмттæ.
Бирæ цæссыг фенæн уыдис уыцы изæр, адæм ногæй банкъардтой уыцы бонты уæззаудзинад. Бынаты æвдыст цыдис кинокадртæ, кæцыты æвдыст цыдысты хæстон архайдтытæ. Уыцы кадртæ-иу адæймаджы акодтой фæстæмæ уыцы трагикон цаутæм æмæ та-иу систæм ногæй хæстон цауты архайджытæ.
Ныхасы ма рацыдис Алагиры аргъуаны игуменя Багаты Ноннæ. Уый загъта, зæгъгæ, куывтам стыр Хуыцаумæ, хæстон архайдтыты рæстæджы удæгасæй чи базззад, уыдоны тыххæй. Кастысты дзы хæстимæ баст темæйыл æмдзæвгæтæ æмæ зарыдысты августы хæстон цауты темæйыл фыст зарджытæ. Æххæст сæ кодтой куыд нæхи бынæттон зарæггæнджытæ, афтæ уæрæсейаг сфæл-дыстадон коллективтæ.
«Фондз азы рацыд августы хæстæй, фæлæ нын уыцы хæст мæнгардæй чи расидт, уыцы Гуырдзыстонмæ нырма дæр нæ разынд уыйбæрц лæгдзинад, цæмæй басæтта йæ рæдыдыл, цы æбуалгъ хъуыддаг сарæзта, ууыл. Алы хæст дæр фæвæййы фидыдæй, фæлæ алы хæстæн дæр йæхи бынат ис, истори цыдæриддæр хæстытæ федта, уыдон иууылдæр фесты фидыдæй. Фæлæ уый махмæ, ирон адæммæ, нæ хауы. Мах знагæй дæр амонд нæй, махæн не знаг дæр знаджы хуызæн нæу, нæ хæцын зоны, нæ фидауын», - банысан кодта йæ раныхасы акцийы хайадисæг, газет «Хурзæрины»-ы сæйраг редактор Гæбæраты Юри.
08. 08. 08. Ирыстоны историмæ ацы датæ хаст æрцыдис уæззау мысинаг бонæй. Ацы датæ цырæгътæй арæзт æрцыдис Театралон фæзуаты, æмæ йæхирдыгонау йæхимæ æлвæста адæймаджы, афтæ ма арвмæ суагъдæуыд судзгæ цырæгътæ.
ТАНДЕЛАТЫ Виленæ