Nog adres

ÆНДИДЗЫНАДЫ ÆМÆ РÆЗТЫ НОГ ПЕРСПЕКТИВÆТÆ

Æхсæнхицауадон къамисы радон рабадт
Уæрæсейы Федераци æмæ Республикæ Хуссар Ирыстоны æхсæн социалон-экономикон æмгуыстады фæдыл горæт Цхинвалы уагъд æрцыд Æхсæнпаддзахадон къамисы æвдæм рабадт.
Къамисы рабадты хайад райста Республикæ Хуссар Ирыстоны Президент Тыбылты Леонид. Хуссар Ирыстоны делегацийы сæргълæууæг уыд РХИ-йы Хицауады Сæрдар, Къамисы хуссарирыстойнаг хайы сæрдар Хуыгаты Ростик.
Уæрæсейы Федерацийы делегацийы сæргъ та уыд УФ-йы Хицауады Сæрдары хæдивæг, УФ-йы Президенты æххæстбарджын минæвар Цæгат Кавказаг федералон зылды, Æхсæнхицауадон къамисы уæрæсейаг хайы сæрдар Александр Хлопонин.
Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы Æхсæнхицауадон къамисы радон рабадты нысан уыд Хуссар Ирыстонæн 2012-2013 азты социалон-экономикон райрæзты Инвестицион прогараммæйы æмархайдмæ ивындзинæдтæ бахæссын æмæ 2013 азæн хицæн мадзæлттæ реализаци кæныны нысанæн уæлæмхас финансон æххуыс бакæныны гуырахст æмæ æндæр ахсджиаг фарстатыл æрдзурын.
Президент Тыбылты Леонид Уæрæсе æмæ Хуссар Ирыстоны æхсæн социалон-экономикон æмгуыстады фæдыл Æхсæнхицауадон къамисы æвдæм рабадт банымадта нæ республикæйæн ахсджиаг мадзалыл: «Æхсæнхицауадон къамисы куыстыл Хуссар Ирыстоны адæм бæттынц æвæрццаг ныфсытæ сæ царды. Къамисы эффективон куысты руаджы республикæ æндидзы æмæ дарддæр рæзы».

Зæрдыл æрлæууын кодта, 19 апрелы кæй сæххæст иу аз, РХИ-йы Президент куы ссис, ууыл.
«Уыцы рæстæг фаг у, цæмæй бамбароæм Æхсæнхицауадон къамисы куысты ахсджиагдзинад. Ивгъуыд аз къухты бафтыд бæрæг фæстиуджытæ республикæйæн актуалон фарстытæ аскъуыддзаг кæныны хъуыддаджы. Уæрæсейы Федерацийы æмархайды руаджы эксплуатацимæ лæвæрд æрцыдысты ног объекттæ, æндидзыд цæуы инфраструктурæ, электрификаци цæуынц дард хъæутæ, арæзт цæуынц фæндæгтæ, фæфылдæр сты куыстмыздтæ æмæ пенситæ», - банысан кодта Тыбылты Леонид.
Фæлæ йæ хъуыдымæ гæсгæ раст нæ уыдзæн уый дæр, æмæ нырма цы бирæ проблемæтæ ис нæ разы æнæ аскъуыддзагæй кæй сты, уыдон рæгъмæ куынæ рахæссæм, уыцы хъуыддаг.
«Абоны онг дæр скъуыддзаг нæу 2008 азы августы гуырдзиаг агрессийы рæстæджы цы хæдзæрттæ ныппырх, уыдон сæндидзын кæныны фарст, лигъдæтты æмæ æвæндонæй алидзæг æмбæстæгты фарстытæ. Кæронмæ хæрзарæзт не сты Республикæйы столицæйы фæндæгтæ, уыдоны уавæр æвзæрын кæны горæты цæрджыты æхсæн социалон æндыгъдад», - банысан кодта паддзахады сæргълæууæг.
Уый ма хъусдард аздæхта республикæйы раздæры къухдариуæгадæй сæм цы рхаудта, уыцы згъуыдтимæ арæзт кæнæ æрдæгарæзт объекттæ, кæцыты ногæй хъæуы аразын. Банысан кодта, ног къухдариуæгад кæй райста, Вадим Бровцев рæстæгмæ паддзахады сæргълæууæджы хæстæ куы æххæст кодта, уыцы рæстæджы паддзахадон бюджеты дефицит 539 милуан сомы бæрцæй. Уый, зæгъгæ, сæвзæрын кодта серьезон проблемæтæ алы министрадтæ æмæ ведомствоты, уæлдайдæр республикæйы районты финансон ифтонг кæныны хъуыддаджы. Уымæ гæсгæ Æхсæнхицауадон къамисы уæнгтæм бахатыд, цæмæй ацы проблемæмæ сæйраг хъусдард аздахой.
Уымæй дарддæр Тыбылты Леонид иумиаг æмгуыстады уæлæмхас вазыгджын хъуыддагыл банымадта регламенты пункт, Хуссар Ирыстоны Хицауад æмæ УФ-йы Регионалон рæзты министрады æмархайд.
Инвестицион программæмæ гæсгæ объектты проектон-сметæйон документаци экспертизæйы цæуыц иу институты. Цымыдисаг нæу уый, æмæ институт кæй нæ æххæссы, куысты гуырахст æмæ процесс фæстæ кæны, кæцы æвзæрын кæны æнæразы уавæр æмæ æндавы республикæйы арæзтадон-æндидзынгæнæн процессы темптыл. Президент зæрдыл æрлæууын кодта, ацы аз августы мæйы 5 азы кæй æххæст кæны Уæрæсейы Федерацийы историон уынаффæйыл- Хуссар Ирыстоны паддзахадон хæдбардзинад банымайыны боныл.
«Хуссар Ирыстоны адæм бузныг сты Уæрæсейæ 2008 азы августы агрессийы рæстæджы æгæрон æххуыс æмæ уый фæстæ æххуысæй дæр, схонæн æй ис æнусон лæггад. Æнæ Уæрæсейы æндæвдадæй мах нæ фæтых уыдаиккам фæсхæсты æндидзынад æмæ рæзты процессыл.
Ацы азы августы бæрæгбоныл мах хъуамæ сæмбæлон конкретон фæстиуджытимæ: социалон-экономикон нысаниуæджы иуæй-иу объекттæ, хæрзарæзт уынгтæ æмæ цæрæн хæдзæртты иу хай саразгæйæ», - загъта Тыбылты Леонид.
Йæ хъуыдымæ гæсгæ ацы къамисы рабадтæй бирæ аразгæ у, дарддæр республикæйы социалон-экономикон райрæзт куыд ацæудзæн, уый. Æрдзурын, зæгъгæ, хъæуы уыцы сæйраг фарстатыл, кæцытæ хаст сты 2013 азы РХИ-йы социалон-экономикон райрæзты Инвестицион программæмæ.
Республикæ Хуссар Ирыстоны Хицауады Сæрдар, Æхсæнхицауадон къамисы æмсæрдар Хуыгаты Ростик стыр бузныг загъта Уæрæсейы делегацийы уæнгтæн Ирыстоны адæмæн сæ материалон æмæ моралон æххуысы тыххæй. Дыууæ бæстæйы æмгуыстады къахдзæфтæ, зæгъгæ, æрхæсдзысты фидæны хорз фæстиуджытæ.
Æхсæнхицауадон къамисы уæрæсейаг хайы æмсæрдар Александр Хлопонин къамисы радон рабадты куыд фехъусын кодта, уымæ гæсгæ ныртæккæ сæйраг у Хуссар Ирыстоныæн уæрæсейаг бюджетæй цы фæрæзтæ дих цæуы æмæ цæудзæн, уыдонмæ ахасты дырыс, ныры домæнтæн дзуапп чи дæтта, ахæм план æмæ пайда кæныны хыгъдæттæн системæ саразын, æрмæстæдæр, зæгъгæ, уый мидæг ис нæ иумиаг куысты эффективондзинад, кæцыйы фæстиуæг хъуамæ суа, Хуссар Ирыстоны территорийыл цæрæг адæмы царды уавæртæ фæхуыздæр кæныны гъæд.
Амæй размæ Æхсæнхицауадон къамисы рабадты цы бадзырдтытæ арæзт æрцыд, уыдонæй бирæ реализаци æрцыдысты.
«Ныртæккæ зыны хуссарирыстойнаг хицауады командæйы профессионалон куыст. Уыцы куыст егъау æмæ гъæдджын у. Хуссар Ирыстоны хицауад Уæрæсейы финансты министрадимæ иумæ бакодтой бюджетон процесс æрбæстон кæныны фæдыл бæрæг куыст. Уый хорз бындур у дарддæры фарстытæ скъыддзаг кæнынæн. Бакуыст æрцыд къорд нормативон актыл бюджетон закъондæттынады фадыджы. Фыццаг хатт республикæ рахызт хыгъдты системон планмæ. Бюджетон фæрæзтæ дих цæуынц карзæй бюджетæй пайдагæнджытæ æмæ мадзæлтты фæдыл. Фидар æрцыд республикæйы казначейство саразын æмæ архайыны план», - банысан кодта Хлопонин.
Уый ма куыд загъта, уымæ гæсгæ кæронмæ бахæццæ РХИ-йы Социалон-экономикон райрæзты стратегийыл æмæ фадыгон райрæзты программæтыл куыст.
«Æркæсынмæ райстам 12 алыгъуызон программæтæ. Дарддæр нæ хъæуы архайын, размæ цæуын, УФ-йы æмæ РХИ-йы президентты æрæвæргæ хæстæ æххæстгæнгæйæ», - загъта ныхасгæнæг.
Зæрдыл æрлæууын кодта, Хуссар Ирыстоны закъондæттынад сног кæныны нысанæн республикæйы цардархайды алы фадыджы уæрæсейаг æмæ хуссарирыстойнаг æххæстгæнæг къухдариуæгады органты руаджы арæзт кæй æрцыд 13 иумиаг кусæгон къорды. Банысан кодта, йæхи цæстæй кæй федта, дарддæр цы куысты гуырахст аразын хъæуы, уый.
«Бæрæг у, ныртæккæ Хуссар Ирыстоны къухдариуæгад экономикæ, социалон сферæ, æмбæстæгты царды уавæртæ фæхуыздæр кæныны фарстатæм цас тыхтæ æмæ хъусдард здахы, уый», - дзырдта Александр Хлопонин.
Нæ ахастытæ, зæгъгæ, арæзт цæуынц хæларад æмæ партнердзинады æнгом бындурыл. Иумийаг куысты сæйраг æууæл, йæ ныхæстæм гæсгæ у, Уæрæсейы Федераци æмæ Хуссар Ирыстоны паддзахадты сæргълæуджыты фембæлдтыты фæстиуджытæ Сочæ æмæ Мæскуыйы.
«Уæрæсейы Федерацийы уæлдæр æмвæзадыл къухы бафтгæ бадзырдтыты бындурыл финансон æххуыс дарддæр дæр цæудзæн Хуссар Ирыстоны социалон-экономикон райрæзты фадыджы. Дыууæфарсон æмархайды фæдыл арæзт æмæ дарддæр кæны барадон базæ, кæцыйы бындур у 2008 азы бафысгæ «Хæлардзинад, æмгуыстад æмæ кæрæдзийæн æххуысы фæдыл бадзырд». Ацы бадзырд рæзын кæныны фæдыл ист æрцыд 60 бæрц уæлæмхас дыууæфарсон акттæ, 40 та дзы цæуы куыст», - загъта делегацийы сæргълæууæг.
Александр Хлопонины ныхæстæм гæсгæ хъæуы ноджыдæр æрдзурын рабадты боны фæткы къорд ахсджиаг фарстытыл æмæ сын разыйы уынаффæтæ рахæссын: «Ацы мадзалмæ цæттæ кæныны рæстæджы нæ хуссарирыстойнаг коллегæтимæ æрдзырдтам æппæт фарстытыл дæр. Зæгъæн ис афтæ, æмæ нын нæ баззад ныхмæвæрд хъуыдытæ, кæцытæ æввахс рæстæджы ма цæуой скъуыддзаг».
Уый ма Уæрæсейы Президент Владимир Путин æмæ Хицауады Сæрдар Дмитри Медведевы номæй раарфæ кодта Республикæ Хуссар Ирыстоны Президент Тыбылты Леонидæн, паддзахады сæргълæууæджы бынаты иу аз кæй архайы, уый тыххæй.
Æхсæнпаддзахадон къамисы куысты Тыбылты Леониды хайадист, зæгъгæ, мадзалæн дæтты бæрзонд статус æмæ къамисы куысты раз цы хæстæ лæууы, уый рабадты хайадисджыты хæсджын кæны фылдæр бæрндзинад æмæ цырддæр куыстмæ.
Уæрæсейы Федераци æмæ Хуссар Ирыстоны æхсæн Æхсæнхицауадон къамисы 7-æм рабадты хайад райстой Уæрæсейы Федерацийы Æдасдзинады советы секретары хæдивæг Рашид Нургалиев, УФ-йы Регионалон рæзты министры хæдивæг, Æхсæнхицауадон къамисы уæрæсейаг хайы сæрдары хæдивæг Сергей Верещагин, Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы Сæргълæууæг Мамсыраты Таймураз æмæ Уæрæсейы къухдариуæгады æндæр бæрнон кусджытæ.
Хуссар Ирыстонæй та къамисы куысты хайад райстой министрадтæ æмæ ведомствоты къухдариуæггæнджытæ, республикæйы разамынады æндæр бæрнон кусджытæ.

* * *

Рабадты цытджын æгъдауæй къухтæ бафыстæуыд нæ республикæ æмæ Уæрæсейы Федерацийы ‘хсæн социалон-экономикон æмгуыст-кæнынады фæдыл бадзырдыл. Уæрæсейы фарсæй бадзырдыл йæ къух бафыста Уæрæсейы Федерацийы Хицауады Сæрдары хæдивæг, Цæгат Кавказы Федералон зылды УФ-йы Президенты æххæстбарджын минæвар, Уæрæсейы фарсæрдыгæй Æхсæнхицауадон къамисы сæрдар Александр Хлопонин. Хуссар Ирыстоны фарсæрдыгæй та – РХИ-йы Хицауады Сæрдар, нæ республикæйы ‘рдыгæй Æхсæнхицауадон къамисы Сæрдар Хуыгаты Ростислав.
Специализацигонд таможнæйон органы бæрнон адæймæгты архæйдтытыл бахъаст кæныны тыххæй уынаффæйы проекты тыххæй бафыст æрцыд бадзырд УФ æмæ РХИ-йы ‘хсæн. Бадзырдыл сæ къухтæ бафыстой Уæрæсейы Федерацийы таможнæйы Федералон службæйы къухдариуæггæнæджы хæдивæг Сергей Камличенко æмæ нæ республикæйы Паддзахадон таможнæйы комитеты сæргълæууæг Цхуырбаты Мурæт.
Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы хсæн социалон-экономикон æмкуысткæнынады фæдыл Æхсæнхицауадон къамисы рабадты рæстæджы фидар æрцыд уыцы объекты номхыгъд, кæцыты хъæуы сæндидзын кæнын, афтæ ма республикæйы социалон-экономикон рæзты Инвестицион программæмæ хаст чи æрцыдысты, уыцы объекттæ дæр.
«Мæ хъуыдымæ гæсгæ, ацы номхыгъд бафидар кæныны фæстæ Уæрæсейы Федерацийæ æрбацæудзысты финансон фæрæзтæ æмæ банысангонд объекттæ арæзт æмæ æндидзыд цæудзысты»,- загъта Президент Тыбылты Леонид.
Тыбылдты Леонид ныфс бавæрдта ацы аз республикæйы къухдариуæгадæн кæй бантысдзæн нæ горæты сæйраг уынгты æмбæлон уагмæ æркæнын, ног цæрæнуæттæ саразын æмæ афтæмæй не ‘мбæстæгты царды уавæртæ фæхуыздæр кæнын.
«Мах дарддæр дæр архайдзыстæм Уæрæсеимæ нæ ахастытæ фидардæр кæныныл æмæ абоны Æхсæнхицауадон къамисы рабадт дæр арæзт æрцыд нæ адæмы уавæртæ фæхуыздæр кæныны сæраппонд»,- фехъусын кодта Тыбылты Леонид.
Нæ бæстæйы сæргълæууæг ма банысан кодта, зæгъгæ, ивгъуыд аз июлы мæйæ фæстæмæ æххæст кæй æрцыд егъау куыст, уыцы нымæцы фæндæгты арæзтад æмæ 2008 азы Гуырдзыстоны агрессийы фæстиуæгæн ныппырхуæвæг хæдзæртты арæзтад дæр.
«Кæй зæгъын æй хъæуы, мах куыд фæнды, ахæм темптæй нæ цæуынц куыстытæ, фæлæ Хицауад кусы æрвылбон дæр, уыцы нымæцы улæфт бонты æмæ бæрæгбонты дæр æмæ архайæм уавæр хуыздæрырдæм фæивыныл. Мах æй зонæм, Хуссар Ирыстоны адæм нæм кæй æнхъæлмæ кæсынц сæ дарддæры цард фæхуыздæр кæнынмæ æмæ йæ æмбарæм уыдон тыххæй бæрндзинад кæй хæссæм»,- загъта Тыбылты Леонид.
Президент ма хъусдард аздæхта бюджетон организациты куыстмыздтæ æмæ пенситæ кæй фæфылдæр сты, уымæ æмæ банысан кодта, зæгъгæ, барадхъахъхъæнæг структурæты æмæ æфсæддон службæгæнджыты пенситæй сифтонг кæныныл дæр куыст кæй цæуы.
«Абон Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы ‘хсæн æмахастытæ сты тынг бæрзонд æмвæзадыл æмæ нæ фæндон у дарддæр дæр уыдон уæлдæр æмвæзадмæ кæнын. Мах нæ фæнд кæнæм, цы нын бантыст, ууыл æрлæууын, фæлæ тырнæм нæ куыст æнтысджындæр кæнынмæ. Ныры къухдариуæгад Хицауадмæ æрбацыд Хуссар Ирыстоны æмбæстæгты хæрзæбонæн кусынмæ æмæ нæ фæндон у не ‘взæрстыты агъоммæйы программæ æххæст кæнын»,- банысан кодта Президент.
Уæрæсейы фасæрдыгæй Æхсæнхицауадон къамисы сæрдар, вице-премьер Алесандр Хлопонин банысан кодта, зæгъгæ, Уæрæсе Хуссар Ирыстоны хæдбардзинад куы банымадта, уæдæй фæстæмæ Ирыстонæн финансон æгъдауæй æххуыс кæнынæй никуы æрлæууыд.
«Æмбæлон анализ скæнгæйæ, банысан кæнæн ис Уæрæсе цы финансон фæрæзтæ рахицæн кодта, цалынмæ Тыбылты Леонид республикæйы къухдариуæгадмæ не ‘рбацыд, уæдмæ, уыдонæй дзæвгар фылдæр объекттæ саразæн кæй уыд. Афæдзмæ иумиаг куыстæй арæзт æрцыд куыстыты ахæм гуырахст, кæцытæн сæ бон се ссис 2008 азæй фæстæмæ саразын. Уый та дзурæг у ныры къухдариуæгады командæйы бæрзонд професионалондзинадыл»,- банысан кодта Александр Хлопонин.
Хлопонины хъуыдымæ гæсгæ, уыдонæн бантыст Хуссар Ирыстоны закъондæттынад æмæ дыууæ бæстæйы министрадтæ æмæ ведомствоты æмахастытæ фæхуыздæр кæнын.
«Уый нын фадат дæдты бæрнджынæй фехъусын кæнæм, зæгъгæ, Хуссар Ирыстоны фæдыл æппæт снысангонд плантæ, уыцы нымæцы финанскæнынад Инвестицион программæйы фæдыл куыстытæ æххæст гуырахстæй æххæст кæй æрцæудзысты. Ууыл дызæрдыггæнæн нæй»,- загъта Хлопонин.
Æхсæнхицауадон къамисы сæрдар ма куыд загъта, афтæмæй Хуссар Ирыстонæн финансон фæрæзтæ ацы аз хицæнгонд æрцæудзæн æртæ миллиард сомы. Æппæт фæрæзтæ хицæн æрцæудзысты æххæстæй, куыстмыздтæ фæфылдæр кæнын æмæ уæлæмхас хæрдзтæ хынцгæйæ.
«Инвестицион программæ, æнæдызæрдыгæй реализацигонд æрцæудзæн. Уæрæсейы фарс тагъд рæстæджы ацы проекттæн финансон фæрæзтæ хицæн кæнын райдайдзæн. Объектты номхыгъд, кæцытæ сты приоритетонтæ, æвæрд цæуынц нæ къамисы рабадты хаццæгон суагъæйы. Уыдон сты уыцы приоритетон объекттæ, кæцытæ банысан кодта Хуссар Ирыстон»,- кæронбæттæны банысан кодта Александр Хлопонин.
КЪÆБУЛТЫ М.,
КОКАЙТЫ Зæринæ