Nog adres

Фыссынц нæм/ ЙÆ ФÆНДАГ МАХЫЛ БÆРГÆ У…

gaz_3.jpg
Уырысы хæрзтæн, мæнмæ гæсгæ, аргъгæнæг аргъ скæнынмæ йæ ныфс нæ бахæсдзæн. Уæлдайдæр махæн - Хуссар Ирыстонæн цы хорзты бацыд æмæ цæуы уыдонæн.

Махæй алчидæр фынджы фарсмæ бадгæйæ, Уырысы цæрæнбонты тыххæй гаджидау ма рауадзæм, уый гæнæн нæй.
Æрдзон газ хæхтыл æруагътой нæ республикæйы сæраг сахар Цхинвалмæ. Уый нæ республикæйæн æвæджиау æххуыс кæй у, уый алчи дæр зоны. Цин дæр ыл фæкодтам æмæ йыл кæнæм ныр дæр. Газы хахх æрхызт нæ бæрзонд хæхтыл Зары хъæумæ хæстæг. Ацы хъæумæ æввахс ис цалдæр хъæуы: Рустау, Додот, Дампъалет, Багаты сых, Цъæриттæ æмæ æнд. Кæй зæгъын æй хъæуы, ацы хъæуты цæрджытæн сæ царды уавæртæ раздæримæ абаргæйæ, бирæбæрцæй фæивтой.

Уымæн æмæ хъæуты цард цæдджинагау фыхтис, кæд физикон куыстыл æфтыд уыдысты уæддæр. Сæ алыварс быдыртæ цыдысты хорз куыст, кæд нырмæйау техникæ нæ уыд, уæддæр. Уымæн æмæ адæм куыстой колхозты. Дардтой фермæты фос, кæцыты фæрцы сæ бæрны зæххыхуымтæй иу чысыл дæр æнæ хуым нæ уагътой. Хъæутæ цардысты сæхи æркæнгæ хойрагæй. Нæ фыдбоны сыхæгты аххосæй нæ хъæуты цæрджытæй исчи искуы йæхицæн хæдзар сарæзтаид, уый бар никæмæн лæвæрдтой. Уымæ гæсгæ-иу сæ бар - æнæбары бахъуыд райгуырæн къуым ныууадзын. Цардагур-иу фæцыдысты алы рæттæм. Чи-иу сахар Цхинвалмæ ацыд цæрынмæ, чи Тбилисмæ, чи та Уæрæсемæ.

Раджы рæстæджы Рустауы хъæу нæргæ хъæуы уыд. Цард дзы бирæ адæм. Колхозтæ дзы уыд æртæ: Уæллаг Рустауы колхоз, астæуккаг Рустауы колхоз æмæ Дæллаг Рустауы колхоз. Фæстæдæр сæ сырæзт иу колхоз. Адæм иумæ цардысты, фæллой кодтой иумæ. Колхоз дардта бирæ фос, хъуццытæ, галтæ, лыстæг фос, хуытæ. Уыдис дзы кæрчыты фермæ дæр æмæ адæм ифтонг уыдысты куыстыл.
Уый афтæ кæй уыд, уымæ гæсгæ-иу искуыдæй-искуыдмæ хъæуы цæрджытæй искæцы бинонтæ куы байуæрстой, уæд-иу сын колхозы правлени зæххы фадыг рахицæн кодтой ахæм ран, кæцы хуым кæнынæн нæ бæззыд. Ацы хабар-иу уæлдæр лæууæг органтæм куы байхъуыст, уæд-иу сæ карзæй бафхæрдтой. Уымæ гæсгæ хъæуы цæрджытæ фылдæры бæсты къаддæрæй къаддæр кодтой. Уымæй дæр нæ фыдбоны сыхæгтæ нæ ирон адæмæн цы æбуалгъ митæ бавзарын кодтой, æппæт уыцы уæззау азты ферох кæнын нæ хъæуы. Гуырдзиаг лæгсырдты агресси Рустауы хъæуы цæрджытыл дæр бандæвта, куыд æппæт РХИ-йы цæрджытыл. Хъæуы цæрджыты фылдæр хай сты ацæргæ адæм - пенсиисджытæ. Æвзонг фæсивæд дзы ис тынг цъус, цæрыны уавæртæ кæй фæзын сты, уый аххосагæй. Фæсивæд кæм бакусой, мызд кæцæй исой, уый дзы нæй. Кæд Советон дуг алцæмæй иттæг хорз нæ уыд, уæддæр дзы хорзæй бирæ цыдæртæ уыд. Фæсивæд колхозы куыстыл ифтонг уыдысты. Советон хицауады ныпырхы бонæй фæстæмæ зæххытæ æнæ куыстæй аззадысты, скъутæр сты. Цæрджытæ кæд фыййæуттæ дардтой раздæр, сæ фосæн уæд ныр та?.. Фос хизынц уæгъдæй. Хъæууон адæмæн сæ цард фосæй у. О, фæлæ ам дæр проблемæ фæзынд. Кæд Цхинвалы бирæ рæтты уæй кæнынц фыдызгъæл, уæддæр бынæттон цæрджытæй не 'лхæнынц фос. Уыдон РХИ-йы территорийæн æдде амал кæнынц фыдызгъæл. Хъæууон адæм сæ фос куы нæ уæй кæной, уæд цæмæй цæрой?
Рустауы адæм цин кæнынц, сæ хъæуы иттæг хорз скъола арæзт кæй цæуы, ууыл. Цы хъæуы скъола нæ уа, уымæн сомбон нæй. Æрдзон газы хахх махыл цæуы, æмæ хорз уаид, уæлдæр ранымад хъæутæ искуы газæй ифтонг куы æрцæуиккой. Уый стыр ахъаз фæуаид хъæуы цард сæндидзын кæнынæн.
Рустауы хъæуы цæрæг
ХАРЕБАТЫ Степан