Nog adres

Мысинæгтæ/ ХÆЛАРДЗИНАДЫ УЫЛÆНТЫЛ

Цалдæр азы размæ Уæрæсейы бирæ горæттæй кавказаг адæмты тыххæй мæгуырау æмæ æппæрццаг хъуыдытæ куы хъуыст, раст уыцы рæстæджы мæн бахъуыд Мæскуымæ цæуын. Уымæй дæр, уым хъуамæ баззадаин иу къуыримæ æввахс. Куы нытахтæн, уæд æхсæвбынат агурæг фыццаг бацыдтæн уазæгдон «Шереметево»-мæ. Уырдæм уымæн æмæ иу азы размæ уым цардтæн цалдæр боны. Æхсæвбынаты тыххæй фыстон 600 сомы. Зынаргъ нæ уыд, ныр дæр æнхъæлдтон, уыйбæрц у æмæ фыццагдæр уымæн бацыдтæн уырдæм. Фæлæ фæдæн фыдæнхъæл, ныр та æхсæвбынат скодтой 6000 сомы. Никуы ахъуыды кодтаин æмæ иу азмæ афтæ фæзынаргъ уа æмæ раздæхтæн фæстæмæ. Кæдæм, уый зонгæ дæр нæ кодтон, фæлæ мæ уыдис ныфс æмæ цæуын æнæзонгæ горæт æмæ адæмты ‘хсæн хъуыдытæгæнгæ, кæд мæ зонгæтæ æмæ мæ хæстæджытæ фæдзæхстой, зæгъгæ, дæхи хиз фыдбылызæй, уæддæр. Раст зæгъгæйæ, адæмы ирд æмæ худæндзаст цæсгæмттæм кæсгæйæ, æппæт фæдзæхстытæ дæр æрбайрох сты.

Сбадтæн тролейбусыл, цас фæцыдтæн, нæ йæ хъуыды кæнын, фæлæ иу æрлæууæны ауыдтон - лæууынц æртæйæ. Нæлгоймаг, сылгоймаг æмæ саби. Æз сæ фенхъæлдтон бинонтæ. Ахъуыды кодтон, уыдонæй мын ницы тас уыдзæнис, æрхызтæн æмæ бацыдтæн нæлгоймæгмæ хæстæг. Куыддæр йемæ ныхас кæнын райдыдтон, афтæ сылгоймаг æмæ сывæллон, ногæй цы троллейбус æрбалæууыд, ууыл абадтысты. Фæстæдæр базыдтон, бинонтæ кæй нæ уыдысты, уый, фæлæ уæдмæ аныхæстæ кодтон нæлгоймагимæ, загътон, æхсæвбынат кæй агурын æмæ дзы æххуыс кæй агурын, уый. Афтæ мæм фæкаст, мæ домæныл хъуыды дæр нæ акодта, афтæмæй мын загъта, зæгъгæ дын нæу мæ бон баххуыс кæнын. Фæлæ чысыл фæстæдæр фæхатыдтæн телефоны дзургæйæ мæнæн бынат кæй агуры, кæйдæр кæй фæрсы, уый. Мæ тыхст æмæ катай цадæггай сæфынц, æнхъæлмæ кæсын, дарддæр цы уыдзæнис, уымæ. Фæцис йæ ныхас, йæхи ‘рдæм æрбайста æмæ мын загъта, дæ хъуыддаг рауад, зæгъгæ.
- Мæ раздæры сыхаг сылгоймаг цæры æртæхатæнон фатеры, дыууæ хатæнæй сарæзта уазæгдæттæ æмæ йæм иу бынат ис, 500 сомы исы, кæд разы дæ, уæд цæуæм. Мæ дзуаппмæ æнхъæлмæ дæр нæ бакаст, афтæмæй йæ ныхас кодта дарддæр. - Ныртæккæ ис концерты, æз дæ уыйонг бакæндзынæн, - æмæ абадтыстæм троллейбусыл. Фæндаггаг дæр мын бафыста, цæугæ та цыппор минутмæ æввахс кодтам, стæй рахызтыстæм, зонгæ дæр баистæм æмæ балæууыдыстæм киноконцертон залы кæрты.
Владимирæн, афтæ хуынд йæ ном, йæ ныхасы уыйбæрц адæймагдзинады æнкъарæнтæ уыдис æмæ мæ уырнгæ дæр нал бакодтаид, исты мæгуыраудзинад сарæзтаид, уый. Уæдмæ фæцис концерт æмæ йæм радзырдта, кæимæ бадзырдтам, уыцы сылгоймаг. Ныхæстæ дæр акодтой, фæлæ мæ бынат йæ зонгæ сылгоймагæн кæй радта, уый ме ‘ххуысгæнæджы цæсгомыл зынд. Сылгоймаг йæхæдæг дæр мæгуыр схæцыд хатыртæ курыныл, загъта, зæгъгæ, сылгоймаг тæригъæд дæр у, нæлгоймаг та фæразон дæр æмæ исты ссардзыстут. Загъта ма æмæ нæ цурæй фæцæуæг. Бакатай кодтам, фæлæ цалынмæ æдзæмæй хъуыдытæ кæнгæ лæууыдыстæм, уæдмæ нæм залæй рахизæг, ацæргæ нæлгоймаг сдзырдта, зæгъгæ, ды та цы ми кæныс ам. Владимир мын йæ амонæн æнгуылдзæй ацамыдта, зæгъгæ, мæм чысыл фæлæуу, стæй нæлгоймаджы цонгыл фæхæцыд æмæ иуварс цалдæр къахдзæф сарæзтой. Сæ лæуд æмæ сæ ныхасæй дæр бæрæг уыд, мæн тыххæй кæй дзырдтой æмæ мæм фæстæдæр сæхи æрбаввахс кодтой.
- Мæнæ Алексиимæ ацæудзынæ æмæ баулæфдзынæ уымæ, æз та ацæуон, æндæра мын рæджы кæны, - йæ цонджы сахатмæ ацамонгæйæ, сдзырдта Владимир æмæ троллейбусы æрлæууæнырдæм атындзыдта. Æз æмæ Алекси бацыдыстæм иу къаннæг хæлцадон товартæ уæйгæнæн магазинмæ. Райстам цыдæртæ æмæ нæ цыд кодтам дарддæр. Кæд базонгæ стæм, ныхас дæр акодтам, уæддæр бæрæг уыд, цæуылдæр кæй тарст. Æвæццæгæн, мыл æххæстæй мыл кæй нæма æууæндыд. Уæлдайдæр та Владимирмæ телефоны дзургæйæ куы базыдта, сахат йедтæмæ зонгæ кæй не стæм, уæд. Мæнмæ дæр-иу фæзынд тасы хъуыдытæ, фæлæ мæ уыдон не ‘ндæвтой æмæ-иу сæ уадид фæхицæн кодтон мæхи.
Алекси цæры дыууæхатæнон фатеры, иу хатæны дзы цæры йæ фырт, иннæйы та йæхæдæг. Цалдæр азы размæ фæхъуыд йæ цардæмбал. Бахсæвæр кодтам, мæ хуыссæнтæ мын баног кодта æмæ бафынæй стæм. Фæдзæхсгæ дæр ма мæ акодта, зæгъгæ райсом авд сахатыл цæуын куыстмæ æмæ-иу, зæгъгæ ды дæр райхъал у. Мæнæн дæр уыд аразинæгтæ æмæ райсом, авд сахатыл ацыдыстæм хæдзарæй. Загътам изæрмæ хæрзбон æмæ араст стæм нæ хъуыддæгты фæдыл. Уыцы рæстæджы ма мæм æфсæрмгæнгæ дзургæ дæр æрбакодта, зæгъгæ, кæд ис гæнæн, уæд мын æрдæг уæддæр бафид. Мæн рох дæр æрбацис æмæ йын 500 сомы йæ къухы куы фæсагътон, уæд ма цин дæр бакодта.
Уыцы боны аразинæгтæ фæдæн раджы. Цалынмæ фысым цыдаид, уæдмæ аскъуыддзаг кодтон футболмæ ацæуын. Уыцы бон хъазыдысты Мæскуыйы командæтæ «Торпедо» æмæ «ЦСКА», фæлæ кæм, уый нæ зыдтон æмæ агурæг бацыдтæн Динамойы стадионмæ. Стадион уыд афтид æмæ раздæхтæн фæстæмæ. Кæртæй куыддæр рахызтæн, афтæ фæхатыдтæн, иу æвзонг лæппу йæ цыд кæй фæрогдæр кодта æмæ мердæм кæй фæцæуæг, уый. Æрбаввахс мæм ис, æрурæдта мæ æмæ мæ уый дæр фæрсы, хъазт кæм ис, уымæй. Куы йæм сдзырдтон, уæд, фæстæдæр йæхæдæг куыд радзырдта, афтæмæй, мæ къæхтæ, дам, мæ нал урæдтой. Мæскуымæ цæугæйæ, дам, мæ куыстуаты, стæй зонгæтæ æмæ хæстæджытæ фæдзæхстой, дæхи, дам, кавказæгтæй хиз. Æз та мæхæдæг, мæхи къахæй бацыдтæн кавказагмæ. Фæстæдæр базыдтам, хъазт кæм ис, уый, йе ‘мбалмæ ма банхъæлмæ кастыстæм æмæ æртæйæ атындзыдтам стадионмæ.
Æвæццæгæн нæ тагъд цыд милиционерты зæрдæмæ нæ фæцыд æмæ нæ æрурæдтой. Фыццаг мын айстой мæ паспорт. Хъæрæй бакаст мыккаг, ном æмæ фыды ном. Гæззаты Валерийы кад уæд Мæскуыйы бæрзонд уыд æмæ мæм уый тыххæй радта цалдæр фарсты. Стæй мын мæ паспорт радта йе ‘мбалмæ æмæ райста мæ зонгæйы паспорт. Уым та бакаст Патрушев Василий. Стæй мæ паспорт кæмæ уыдис, уый иннæмæн афтæ, æртыккаджы паспорт мауал райс, æндæра нæ сæхæдæг акæндзысты. Уæд Федералон æдасдзинады службæйы сæрдар уыд Патрушев. Куыд æмбæлы, афтæ нын скад кодтой æмæ нæм авæрдтой нæ паспорттæ.
Ме ‘мбæлттæ Иркутскæй æрцыдысты, æвæццæгæн сын æххормаг уыд æмæ стадионмæ цæугæйæ алхæдтой рог хæринæгтæ. Стадионы сбадтыстæм иумæ æмæ, раст цыма сæхи æфсымæр уыдтæн, уыйау архайдтой мæнæн лæггад кæныныл. Хъазты фæстæ та мæм бахатыдысты, цæмæй семæ ацæуон, цы уазæгдоны цæрынц, уырдæм. Мæ уыйразмæйы æхсæвы фысым Алексийæ æфсæрмы кодтон, фæлæ йæм телефоны куы бадзырдтон, уæд нæ рахатыдтæн æмæ йын мæ хъуыды уыд хъыг. Æрмæст мæм бахатыд, цæмæй йæм бауадаин æмæ мын цы чиныг æрцæттæ кодта лæварæн, уый рахастаин. Ныфс ын бавæрдтон æмæ сахаты фæстæ балæууыдтæн йæ къæсæрыл. Радта мын чиныг æмæ мæ бафæдзæхста, цæмæй Мæскуыйы куы уон, уæд-иу æй абæрæг кæнон, кæннод та-иу æм телефоны бадзурон. Ныфс ын бавæрдтон, кæд æй уынгæ никуыуал фæкодтон, уæддæр-иу арæх йемæ аныхас кодтон телефоны.
Фæстæдæр ме ‘мбал лæппутимæ балæууыдыстæм ногарæзт, хисæрмагонд уазæгдоны. Ме ‘мбæлтты хатæны нал уыдис бынат æмæ мæнæн бынат радтой æртыккаг уæладзыджы. Чысыл фæстæдæр чидæр æрбахоста хатæны дыуар. Дыуар æрбазыхъхъыр æмæ мæм Василий æрбадзырдта, нырма ма бафынæй у, чысыл абадæм, мах ныртæккæ дуканимæ ауайæм, зæгъгæ. Фæстæдæр сæхи хатæны мæ номыл ахæм фынг сæвæрдтой æмæ ма ныр дæр арæх ауайы мæ цæстытыл. Дыккаг бон та сæ æз фæхуыдтон, нæ бадт рауад ноджы хъæлдзæгдæр. Чидæртæ ма нын кæй æрбамбал ис, уый сæраппонд.
Уыцы бонтæ, стæй уый фæстæ дæр арæх æрымысын, Мæскуыйы уыцы цыппар тыхст æмæ зæрдæйæн циндзинады æнкъарæнтæ чи хаста, уыцы бонты. Æвæццæгæн, æвзæр æмбæстæгтæ алы ран дæр ис. Бахаудтæ се ‘хсæн, уæд хъуамæ сарæхсай афтæ, цæмæй сæ фæиппæрд кæнай дæхи, афтæ куы уа, уæд æппæт дæр уыдзæнис нывыл.
ГÆЗЗАТЫ Иван