Nog adres

ЦХИНВАЛЫ УЫДЗÆН КИНОФЕСТИВАЛЬ

Стыр киноцау рæхджы уыдзæн нæ республикæйы сæйраг горæты. Хъуыддаг уый мидæг ис, æмæ 2006 азæй фæстæмæ рæзгæ фæлтæрæн арæзт Æппæтуæрæсеон кинофестиваль «…надцатилетние», кæцыйы организатор у актер, режиссер сценарист æмæ фыссæг Валерий Приемыховы Хæрзаудæн фонд, традицион æгъдауæй вæййы Мæскуыйы. Фæлæ ацы аз, октябры фæстаг бонты, йæ фысым суыдзæн Цхинвал. Уый у стыр культурон мадзал. Нæ республикæйы Президенты Администрацийы разамонæджы хæдивæг Геннадий Дзюба куыд фехъусын кодта, афтæмæй фестивалы сæйраг нысан хъуамæ суа хæстарыд хуссарирыстойнаг рæзгæ фæлтæрæн реабилитацион æххуысгæнæг мадзал.
Фестивалмæ хуынд архайджытæ æмæ уазджыты æмвæзад тынг бæрзонд у. Æрцæудзæн нæм киножурнал «Ералаш»-ы бындурæвæрæг æмæ режиссер Борис Грачевский. Гæнæн ис, æмæ фидæны сериты архайд райсынæн бынæттон курдиатджын сабитæй искæй дæр равзара. Жюрийы уæнгтæ уыдзысты: актер Александр Панкратов -Черный, фыссæг æмæ сценарист Эдуард Тополь, сæрдары бынатмæ та хуынд у зындгонд кинорежиссер Андрон Кончаловский. Æвæццæгæн, ацы мэтры киноныв «Щелкунчик» æвдыст æрцæудзæн фестивалы программæтæй сæ иуы. Жюрийы тыххæй ма æнæмæнг зæгъын хъæуы уый æмæ фестивалы оргкомитеты принципиалон æгъдауæй фæнды, цæмæй хистæртимæ иумæ аивадон тæрхондоны архайджытæ суой сабитæ дæр.
- Фестиваль Цхинвалы саразыны идея махмæ фæзынд, документалон киноныв «Цхинвал. Могло ли быть иначе…» 2009 азы куы истам, уæд, - зæгъы фестивалы генералон директор æмæ Валерий Приемыховы фонды æххæсгæнæн продюсер Ольга Курбацкая. – Хæстарыд горæты мах федтам пырх агъуыстытæ, сабиты тарст æмæ сагъæсхуыз цæсгæмттæ. Арф ныхъхъуыды кодтам – цæмæй сæм фæкæсæм, зæгъгæ. Æмæ уæд райгуырд ахæм идея – сараздзыстæм Цхинвалы фестиваль, рæзгæ фæлтæры царды тыххæй уым равдисдзыстæм мультипликацион, документалон æмæ æххæстметражон кинонывтæ.
«…надцатилетние»-ты алцыдæр уыдзæн хистæрты фестивалты традицитæм гæсгæ арæзт. Зындгонд оператортæ, режиссертæ, актертæ нæ фæсивæдæн ауадздзысты мастер-класстæ, радзурдзысты сын профессионалон кинойы сусæгдзинæдтæ æмæ æнд. Ныфс нæ ис, æмæ киномэтртæ нæ курдиатджын фæсивæдмæ дæр сæ цæст кæй æрдардзысты.
Геннадий Дзюба куыд зæгъы, афтæмæй кинонывтæ æвдисынæн Цхинвалы сараздзысты цалдæр сæрмагонд фæзуаты.
Алцы дæр хорз, фæлæ куыннæ зæгъæм нæ зæрдæхсайды фиппаинæгтæ. Фыццаджыдæр, кæд фехалдзыстæм нæ «ахуыр», æмæ гом арвы бын кæд нал тымбыл кæндзыстæм концерттæ, фестивалты рæстæджы? Кинотеатр «Чермен» уæдмæцæттæ кæй нæма уыдзæн, уый та нын фехъусын кодта Культурæйы министр Кокойты Махар. Кæд байгом уыдзæн «Чермен», Хуыцау йæ зонæг!
Хорз хъуыддаг у, æнæмæнг, ацы фестиваль Цхинвалы кæй уыдзæн. Тæхуды, æмæ Президенты Администрацийы, Культурæйы министрады разамонджытæ куы сарæхсиккой æмæ ацы фестивалмæ цы уæрæсейаг чиновниктæ æмæ сфæлдыстадон киномастертæ æрцæудзысты, уыдонимæ иумæйаг проект куы саразиккой, цæмæй рæхджы популярон мультипликацион æмæ иннæ кинонывтæ ирон æвзагмæ тæлмац кæнын райдайæм. Уый махæн стыр ахсджиаг хъуыддаг у, паддзахадон хъуыддаг. Ирыстоны алы ныййарæг дæр æвдисæн ныллæудзæн, нæ сабитæн ирон æвзагыл кинотæм кæсыны фадат кæй нæ сарæзтам, уый аххосæй, цас рæстæг, цас мадзæлттæй не спайда кодтам. Ахъуыды ма кæнут, ахæм тæлмацтæ нæм куы уаид, уæд бынæттон телеуынынады сæ æвдисиккой стыр æхсызгонæй æмæ нæ сывæллæттæн уый æххуысаг суаид сæ ахуыры, нырыккон глобалон дунеимæ ахастыты. Хорз хъуыддаг у, бæргæ. Æмæ реалон. Фæлæ…
ФÆРНИАТЫ ФÆРАЗОН