Nog adres

Дзырдаивад æмæ адæмы уарзгæйæ

…Амондджын у Къæбысты Зауыр - курдиатджын фыссæг æмæ зынгæ журналист. Фысгæ бирæтæ кæнынц, фæлæ Зауыр, фыссæг куынæ уыдаид, уæддæр амондæй хайджын уыдаид. Уымæн æмæ амонд æрмæст чингуытæ уадзыны нæй - афтæ дæ исчи куы зæгъа: «Фысгæ дзæбæх кæны, йæхæдæг ницыгар лæг у», – уæд уый мардæрцыдæй фыддæр у. Мæнмæ гæсгæ, фыццаджы-фыццаг лæг хъуамæ уа лæгаулæг, стæй уый фæстæ фыссæг дæ æви артист, уым дын стыр æнтыстытæ куынæ уа, уый къаддæр бæллæх у. Зауыр та у, йæ зæрдæ адæмы уарзтæй кæмæн судзы, адæмы сæрвæлтау йæхиуыл чи нæ ауæрды, ахæм лæг. Алы уысм дæр цæттæ у æххуысмæ, лæггад кæнынмæ æмæ уыцы хорздзинад адæймагæн ахæм хуызы саразы, цыма «никуы æмæ ницы» – ома, афтæ æмбæлы æмæ йыл дзурын нæ хъæуы…

Кæцæй цæуынц æмæ кæм ис сæ ратæдзæн уыцы хорз миниуджытæн? Фыццаджыдæр хæххон ирон бинонты ‘хсæн. Зындгонд у. Зындгонд у - хæххон адæм, хæххон уæлдæфау, сыгъдæгзæрдæ, рæстылдзог æмæ уарзæгой уды хицау сты… Хохы цæрын экзотикон миниуæгмæ гæсгæ бæргæ хорз æмæ рæсугъд у, фæлæ уый хыгъд фыдæбон кæнын фылдæр хъæуы - даргъ зымæгмæ уыцы цыбыр сæрды бонты уæхскуæзæй кусын хъæуы…

Зауыр чысылæй фæстæмæ фыййау дæр цыд, зæххы куыст дæр кодта, скъоламæ дæр никуы фæстиат кодта… институт куы фæци, уæд иуцасдæр Ленингоры районы ахуыргæнæгæй фæкуыста. Ам ма районы газеты арæх мыхуыр кодта хъæууон адæмы цардыл очерктæ, радзырдтæ æмæ уый ноджы фылдæр фæахъаз йæ литературон сфæлдыстадон куыстæн. Фæстагмæ йæ газеты редакцимæ ракодтой æмæ ам йæ уарзон куыстæн уæрæхдæр фæндаг ссардта. Æмæ тагъд йæ чингуытæй адæмы зæрдæ барухс кодта, мыхуыры йын рацыдысты радзырдты æмбырдгæндтæ «Сосойы зарæг», «Хъисфæндыр» æмæ æндæртæ. Радзырдты автор арæхстджынæй равдыста йæ адæмы удыхъæд, рæсугъд æнкъарæнтæ, царды ныфс æмæ уарзондзинадыл нывæст фæлгонцтæ.

Йæ роман «Фæстаг маймули» фæстæ бирæ романтæ æмæ радзырдтæ расайдта. Уæдæ, «Сау суадон» (1980), «Æртæхгæрдæг» (1984), «Æлгъыст хæдзар» (1987), «Зæрдæйы зæлланг» (1989) æмæ æндæртæ. Ацы романты автор адæймаджы миддуне равдисынмæ, йæ сыгъдæг æнкъарæнтæ æмæ бæллицтæ бауырнинаг амæлттæй сныв кæнынмæ афтæ арæхстджын у æмæ чиныгкæсæгæн персонажтæ йæ цæсты раз удæгæстау архайынц, худгæ кæной æви кæугæ – цыма ды дæр семæ дæ, афтæ хатыс дæхи. Æмæ, уæдæ, фыссæджы профессионалондзинадыл дзурæг дæр уыцы сæйраг миниуæг у - равдиса цард æмæ адæймаджы – йæ хъыгтимæ, йæ цинтимæ реалон æмæ бауырнинаг æнкъарæнтимæ. Мæ размæ ацы миниуæг Зауырмæ мæнæй компетентондæр адæм бафиппайдтой йæ рæстæджы æмæ йæ кæд æз фæлхатт кæнын, уæд уымæн, æмæ курдиатджын фыссæг бонæй бонмæ, иу уацмысæй иннæмæ рæзы æмæ ахадæндæр кæны йе сфæлдыстад. Ацы чысыл газетон уац Зауыры романты анализы хæс йæхимæ нæ исы, фæлæ уæлæнгæйтты дæр куы ахæссæм нæ цæст сæ мидисыл, сæ гъæдыл, уæд æнцонæй бамбардзыстæм, авторы миддуне куыд рæзы, йæ алы хъуыды куыд уæзбындæр æмæ зæрдылдаринаг кæны…

Зауыры ном æнæ мæнæй дæр æнæхъæн Ирыстоныл хъуыстгонд у, фæлæ мæн уæддæр зæрдиагæй фæнды раарфæ йын кæнон йæ юбилейон бон. Мæ зæрдæ йын зæгъы æнæниздзинад æмæ дæргъвæтин цард, цæмæй зæрондæй дæр ног æмæ ног уацмыстæй хъæздыг кæна ирон литературæйы хæзнадон.
Цхуырбаты Мери