Nog adres

Æхсæнад/ Кавказ хъуамæ уа Уæрæсейы сабырдæр регионтæй иу

P8081164_1.JPG
Хуссар Ирыстоны 2008 азы августы гуырдзиаг агрессийы цыппар азы сæххæсты цытæн уагъд цыд бирæ мадзæлттæ. Уыцы нымæцы тымбыл фынг ахæм номимæ - «Кавказы сабырад æмæ æмразыдзинады тыххæй».
Тымбыл фынджы хайад райстой цæгаткавказаг республикæты делегациты минæвæрттæ, Хуссар Ирыстоны хицауады æмæ интеллигенцийы минæвæрттæ.

Тымбыл фынг амонæг, РХИ-йы Президенты администрацийы къухдариуæггæнæджы фыццаг хæдивæг Пухаты Къоста бузныг загъта уазджытæн, республикæйы мысæн мадзæлтты хайад кæй исынц, уый фæдыл. Банысан кодта абон Хуссар Ирыстон кæй нысан кæны йæ ног историйы мысæн бон.
«Ацы бон нæ зæрдыл лæууын кæндзæн, сабырадæн цæйбæрц аргъ ис, уый. Бирæнацион æмæ бирæконфессион Кавказы сабырад æмæ æмразы-дзинадмæ аудгæ ахаст хъуамæ уа.
Ныртæккæ Гуырдзыстон æппæт амæлттæй архайы Цæгат Кавказы уавæр фæвазыгджындæр кæныныл, разы у æмæ сæ фарс хæцы УФ-йы Хуссар Федералон зылдтыты æмæ цæгаткавказаг субъектты деструктивон тыхты архайдтытæй»,- банысан кодта Пухаты Къоста.
Дарддæр йæ ныхасы æрдзырдта, зæгъгæ, афтæхуыйнæг «Черкесаг фарст» у уæрæсейаг интересты æмæ йæ цæдисонты ныхмæ Хуссар Кавказы цы архайдæуы, уый сæйраг хай. Йæ нысан у Цæгат Кавказы адæмты кæрæдзийы ныхмæ скæнын, Уæрæсейы къухдариуæгадмæ æнæууæнкдзинад сæвзæрын кæнын.
Ныхасгæнæджы хъуыдымæ гæсгæ сæйраг цухдзинад уый мидæг ис, æмæ кæй нæй æмбæрстгонд идеологи.
РХИ-йы Хицауады Аппараты къухдариуæггæнæг Анатоли Баранкевич тымбыл фынджы куысты ныхаскæнгæйæ банысан кодта, зæгъгæ, Ирыстоны хицæнгæнæн нæй стыр Уæрæсейæ.
«2008 азы 26 август республикæйы историйы у иууыл амондджындæр бонтæй сæ иу. Уæрæсейы Федераци уæд банымадта Хуссар Ирыстоны хæдбардзинад æмæ адæмы ирд фидæны ныфс бацыд. Цыппар азы рацыд, арæзт бирæ æрцыд, фæлæ ноджы фылдæр хъæуы архайын. Уый махæн нæхицæй аразгæ у»,- банысан кодта Баранкевич.

Дарддæр æрдзырдта Уæрæсейы стыр æххуысы тыххæй.
«Хуссар Ирыстоны адæм бузныг сты Уæрæсейæ æмæ йæ алы хъуыддаджы дæр йæ фарсмæ сты йæ позицитæ фидар кæныны рæстæджы.
Махæй алчидæр хъуамæ зона, Кавказ нæ иумиаг Фыдыбæстæ кæй у Уæрæсейы сконды. Хистæр фæлтæр та архайдзысты нæ республикæты дард-дæры хъысмæт раст скъуыддзаг кæныныл»,- загъ-та уый.
Фæндон бахаста Ирыстоны сæрибардзинадыл чи фæмард, уыдон номыл Аллейæ саразын, цæмæй фидæны фæлтæртæ æмæ æрцæуæг адæм дæр зоной бæстæйы хъайтарты.
Кæсæг-Балхъары Ирон национ-культурон центр «Ныхас»-ы минæвар Цæгойты Игорь банысан кодта, зæгъгæ, Советон Цæдисы ныппырхæй фæстæмæ идеологи Уæрæсейы, куыд æнæмæнгхъæуæг уавæр, афтæ иуварс æрцыд. Ныр, ны-хасгæнæджы хъуыдымæ гæсгæ, Уæрæсейы нæй цахæмдæр иугæнæг тыхтæ, кæцытыл гæнæн ис, æмæ арæзт æрцæуа идеологи.
«Идеологон куысты егъау дæсныйад фенæн ис ам, Хуссар Ирыстоны. Уымæн ссæдз азы дæргъы ис æнтыстытæ, уымæн æмæ бирæ азты дæргъы Хуссар Ирыстон тырныдта стыр нысанмæ, йæ хæдбардзинадмæ», - бамбарын кодта уый.
Кæсæг-Балхъары Республикæйы тыххæй банысан кодта, зæгъгæ, уый у «дунеон хъазджыты сæйраг æмæ ахсджиаг геостратегион регион».
«Уыцы арæнгæрон регионы æнæстабилондзинадыл разы бирæтæ сты. Уый тыххæй пайда цæуынц гæнæнуæвæг ресурстæ, уыцы нымæцы æхсæннацион проблемæтæ æмæ религиозон экстремизмы фарстатæ.
Уымæй дарддæр черкесаг адæмы геноцидыл дзургæйæ Гуырдзыстонæн стыр фæндон ис Уæрæсейы фелхыскъ кæнынæн. Афтæмæй та алкæмæн дæр æмбæрстгонд у, Гуырдзыстоны æппындæр черкесты проблемæтæ кæй не 'ндавынц»,- загъта Цæгойты Игорь.
Хуссарирыстойнаг медиа-центр «Ир»-ы президент Гаглойты Иринæйы ныхæстæм гæсгæ, нæ республикæйы паддзахаддзинад рæздзæн дарддæр дæр æмæ дунеон культурæ æмæ цивилизацимæ хæсдзæн аккаг хайбавæрд. Афтæ арæзтам бирæ мин азты дæргъы.
«Нæ паддзахады хæдбардзинад нын банымадтой тыхджын бæстæтæ Уæрæсейы Федерацийы сæргълæудæй. Æмæ чи куыдфæнды ма хъуыды кæна, уæддæр мах сæрыстыр стæм, нæ паддзахаддзинад кæй сарæзтам, уымæй»,- банысан кодта ныхасгæнæг.
Цæгат Ирыстоны Парламенты Сæрдары хæдивæг Хъесаты Станислав йæ раныхасы банысан кодта, зæгъгæ, хъæуы сæндидзын кæнын Уæрæсейы нациты хъуыддæгты фæдыл министрад. Уымæн æмæ ныртæккæ Уæрæсейы Федерацийы æвзæры национализмы ног улæн æмæ уыцы проблемæ хъæуы скъуыддзаг кæнын. Ацы хъуыддагмæ æркæсын хъæуы иумиагадæймагады позицийæ, уый фæстæ та этникон фарсæрдыгæй.
Мæскуыйаг юридикон академийы доцент Александр Сергеевы ныхæстæм гæсгæ, Хуссар Ирыстон баййæфта бирæ æфхæрд, æндæр постсоветон тыгъдады регионтæм абаргæйæ.
«Чысылнымæц адæм тох кодтой фондзмилуанон бæстæимæ, кæцытæ хъомысджын уыдысты уæззау техникæйæ, æмæ фидар фæлæууыдысты. Уымæн дунейы нæй ахæм æнгæс хъуыддаг»,- бамбарын кодта уый.
Тымбыл фынджы куысты иннæ хайадисджытæ дæр загътой сæ хъуыдытæ темæйы фæдыл. Йæ куысты тыххæй ист æрцыд фæстиуæгджын документ хъусынгæнинаджы хуызы.
КЪÆБУЛТЫ Маринæ